Οι Ολυμπιακοί Αγώνες που διοργανώνονται στην Αθήνα το 2004 δίνουν συγκριτικό πλεονέκτημα στην Ελλάδα που τους φιλοξενεί και αποτελούν την αιχμή του δόρατος στην προσπάθεια προβολής της Ελλάδας στις νέες, αναπτυσσόμενες, τουριστικές αγορές της Ανατολικής Ευρώπης. Θα καταστούν όμως τελικά οι XXVIII Ολυμπιακοί Αγώνες αφετηρία για τη μεγάλη πρόκληση του ελληνικού τουρισμού _ την προσέλκυση περισσότερων τουριστών από τις χώρες της Ανατολικής Ευρώπης και της τ. ΕΣΣΔ, ιδιαίτερα από τη Ρωσία που οι δαπάνες για τουρισμό των πολιτών της στο εξωτερικό είναι πάνω από 10 δισεκατομμύρια δολάρια ετησίως;
Θα μπορέσει να ανταγωνιστεί, τόσο στην ποιότητα παρεχόμενων υπηρεσιών όσο και στις τιμές τις ανταγωνίστριες μεσογειακές χώρες; Συνεχείς είναι οι αναφορές από τις πιο επίσημες πηγές (υπουργείο Τουριστικής Ανάπτυξης, θεσμικά όργανα των εμπλεκομένων φορέων στον τουρισμό) για τη σημασία των Ολυμπιακών Αγώνων στην ώθηση της τουριστικής ανάπτυξης της Ελλάδας. Είναι φανερό ότι το γνωστό κλισέ «ήλιος - θάλασσα» είναι από μόνο του ανεπαρκές να καλύψει τις ολοένα και μεγαλύτερες απαιτήσεις για ποιοτικό και ειδικευμένο τουρισμό και οι Ολυμπιακοί Αγώνες αποτελούν μοναδική ευκαιρία συνδυασμένης και ολοκληρωμένης προώθησης της Ελλάδας σαν σύγχρονο τουριστικό προορισμό με τη βέλτιστη «μετοχοποίηση» της «Ολυμπιακής αίγλης» που αναδεικνύεται από την επιτυχή διεξαγωγή των Ολυμπιακών Αγώνων, τις υποδομές και την εμπειρία που αποκτήθηκαν. Χαρακτηριστικό παράδειγμα τέτοιας επιτυχούς μετα-Ολυμπιακής τουριστικής ανάπτυξης αποτελεί η Βαρκελώνη και η Καταλονία, που τόσο πριν από τους Ολυμπιακούς Αγώνες (1992), αλλά κυρίως μετά από αυτούς, έχουν γίνει ένας από τους πιο δημοφιλείς παγκόσμιους τουριστικούς πολυήμερους προορισμούς.
Το παράδειγμα του Ρώσου τουρίστα
Η συζήτηση για τη μάχη των «τουριστικών πακέτων» που δίνεται μεταξύ μεγάλων τουριστικών οργανισμών, τουριστικών πρακτόρων και ξενοδοχείων στη χώρα μας καλά κρατεί, η δημιουργία όμως νέων και πολλές φορές πιο ποιοτικών και με καλύτερη προσφορά υπηρεσιών αγορών στις ανταγωνιστικές στην Ελλάδα μεσογειακές χώρες δεν κοιτά Ολυμπιακούς Αγώνες, ούτε αφήνεται στην καλή θέληση του δυνητικού τουρίστα. Γίνεται σε βάθος χρόνου, με μεγάλες επενδύσεις σε σύγχρονες τουριστικές υποδομές (συνεδριακά κέντρα, σύγχρονες τουριστικές εγκαταστάσεις, γήπεδα γκολφ, μαρίνες) και κατακτά τις νέες αγορές της Ανατολικής Ευρώπης δημιουργώντας νέους προορισμούς που κυκλώνουν τη χώρα μας και την «πιέζουν», αποσπώντας από αυτή μεγάλο μέρος της τουριστικής «πίτας».
Χαρακτηριστικό παράδειγμα _ υπόδειγμα μελέτης _ αποτελεί η αναδυόμενη ρώσικη αγορά εξερχόμενου τουρισμού. Στη Ρωσία, η τουριστική Ελλάδα είναι σχεδόν απούσα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αντιμετώπισης της προβολής μας είναι το εξής: Εκτός από τις εκτενείς και αναλυτικές αναφορές στους Ολυμπιακούς Αγώνες της Αθήνας 2004, τα σημαντικότερα και δημοφιλή περιοδικά ποικίλης ύλης (που απευθύνονται κυρίως σε κοινό που έχει την οικονομική δυνατότητα και που συνηθίζει να ταξιδεύει στο εξωτερικό) είναι γεμάτα από καταχωρήσεις των ανταγωνιστικών μας προορισμών και οι θαλάσσιες ομορφιές της Μεσογείου μόνο ελληνικές δεν δείχνουν.
Αναφερόμαστε στο παράδειγμα του τουρίστα από την πολυπληθή αυτή χώρα, γιατί αποτελεί μια από τις κύριες αγορές-στόχο του ελληνικού τουρισμού και επειδή, για λόγους πολιτισμικής εγγύτητας και κατά κεφαλήν δαπανών στο εξωτερικό, ο πολίτης της Ρωσικής.Ομοσπονδίας. αποτελεί μια ειδική κατηγορία τουρίστα. Είναι καλοδεχούμενος και επιθυμητός τουρίστας σε όλο τον κόσμο, δουλεύει στη χώρα του για να ξοδεύει στο εξωτερικό, έμαθε να «συμπεριφέρεται» σωστά, δαπανά κατά,κεφαλήν, πολύ πιο πάνω από τον μέσο όρο και… είναι περήφανος που ο τουρισμός πολλών κρατών εξαρτάται κατά πολύ από τον ίδιο!
Από την εποχή που διαλύθηκε η ΕΣΣΔ, στις αρχές του 1990, ο Ρώσος τουρίστας αποτελεί το μήλον της έριδας για τις ευρωπαϊκές και ιδιαίτερα τις μεσογειακές χώρες. Από τα 2.790.000 πολιτών της τ. ΕΣΣΔ που εξήλθαν από τη χώρα το 1985, κατευθυνόμενοι κυρίως στα «φιλικά» και «συμμαχικά» κράτη της Ανατολικής Ευρώπης, η αύξηση του εξερχόμενου τουρισμού στη Ρωσία είναι ραγδαία σε όλη τη δεκαετία του 1990, ξεπερνώντας το 2003 τα 11.000.000. (βλ. πίνακα 1).
Σημαντική όμως είναι και η συνακόλουθη αύξηση των δαπανών για τουριστικές υπηρεσίες. Είναι χαρακτηριστικό ότι, τα 9,8 εκατομμύρια Ρώσων που ταξίδεψαν στο εξωτερικό ξόδεψαν το 2002 9,7 δισεκατομμύρια δολάρια (1000$ κατά κεφαλήν δαπάνη, τη στιγμή που ο στόχος μέσης κατά κεφαλήν δαπάνης για τον ελληνικό τουρισμό είναι για το 2004 800), και οι τάσεις είναι αυξητικές, όπως δείχνουν τα στατιστικά στοιχεία μακροοικονομικών ερευνών στη Ρωσία (αύξηση 12,8% των τουριστικών δαπανών στο εξωτερικό, για την περίοδο Ιανουαρίου - Σεπτεμβρίου 2003, σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του 2002). Ο Ρώσος τουρίστας έχει ιδιαίτερο προφίλ. Κύριο σκοπό του ταξιδιού του αποτελεί η ανάπαυση-αναψυχή, δευτερευόντως ταξιδεύει για επαγγελματικούς λόγους ή συνδυάζει και τα δύο: ανάπαυση και εργασία, για shopping, και σε μεγάλο βαθμό οι προτιμήσεις του εξαρτώνται από τον πολιτισμό και τα ιστορικά αξιοθέατα της χώρας του προορισμού του. Συνήθως ταξιδεύει με όλη την οικογένεια του και καλύπτει όλο το ηλικιακό φάσμα τουριστών: από τους «συνταξιούχους» (άνω των 55 ετών), τους «μεσήλικες» (από 35-55 ετών), μέχρι τη «νεολαία» (των 25-35 ετών).
Ο πλούσιος «συνταξιούχος» επιλέγει το ξενοδοχείο _ από τα πιο ακριβά, ποιοτικά και διάσημα του προορισμού _ έχει τον ρόλο κυρίως του «πορτοφολιού» και ξοδεύει για όλη την οικογένεια, προτιμάει δε να αγοράζει με τη χρυσή πιστωτική του κάρτα.
Ο «μεσήλικας» Ρώσος τουρίστας, συνήθως με τη συνοδεία 1-2 παιδιών, είναι το ίδιο απαιτητικός, κατά κανόνα είναι πιο ενημερωμένος για τα αξιοθέατα και την ιστορία του προορισμού και δεν στερεί τίποτα από τη διασκέδαση και τις αγορές των παιδιών. Ακόμα και ο νέος, σε ηλικία, Ρώσος τουρίστας, συνήθως σκληρά εργαζόμενος, διασκεδάζει και δαπανά αρκετά, συνήθως σε επιλεγμένα καταστήματα (μόδα, φωτογραφία, Η/Υ).
Ο Ρώσος τουρίστας αποτελεί τον καλύτερο πελάτη τόσο για τα καταστήματα όσο και για την ίδια την πόλη που τον φιλοξενεί. Επιλέγει τα καλύτερα ξενοδοχεία, αγοράζει τις συμπληρωματικές υπηρεσίες που του προσφέρονται, ιδίως αυτές που αφορούν τα παιδιά, πηγαίνει στη σάουνα, για γκολφ, εκδρομές, για ιστιοπλοΐα. Στην ξεκούρασή του τα θέλει όλα! Στη Βαρκελώνη, οι Ρώσοι τουρίστες ξόδεψαν το 2003 περίπου 7 εκατομμύρια __ τον Μάρτιο του 2004 ξόδεψαν 62,5% περισσότερο από την προηγούμενη χρονιά. Σύμφωνα με τους τουριστικούς πράκτορες, μόνο την Καταλονία θα επισκεφθούν το 2004 περίπου 170.000 Ρώσοι τουρίστες.
Για σύγκριση, οι Ρώσοι τουρίστες που αναμένονται στην Ελλάδα την Ολυμπιακή χρονιά δεν θα ξεπερνούν τους 150.000, στόχος υψηλός, αν κρίνουμε με βάση τα στατιστικά στοιχεία εισερχόμενου τουρισμού από τη Ρωσία τα τελευταία χρόνια (βλ. πίνακα 2).
Ο ανταγωνισμός των μεσογειακών κρατών
Η ρώσικη αγορά αποτελεί τον στόχο όλων των τουριστικών κρατών της λεκάνης της Μεσογείου. Ανταγωνιστές μας, με την προσφορά πολύ φτηνών πακέτων, είναι οι γειτονικές μας Τουρκία, Αίγυπτος και Βουλγαρία, αλλά και ο αναδυόμενος τουριστικά αγαπητός στους Ρώσους από την εποχή της ΕΣΣΔ προορισμός της Κριμαίας.
Στον πίνακα 3 παρουσιάζονται αναλυτικά οι διαφορές στα προσφερόμενα πακέτα διακοπών σε δημοφιλείς τουριστικούς προορισμούς της Μεσογείου.
Σύμφωνα με κοινωνικοοικονομικές μελέτες, περίπου το 10% -15% του πληθυσμού της Ρώσικης Ομοσπονδίας (δηλαδή περίπου 15 - 22,5 εκατομμύρια άτομα) έχει το οικονομικό επίπεδο εκείνο που να του επιτρέπει να διαθέσει χρήματα για διακοπές στο εξωτερικό, η «κουλτούρα» ταξιδευτή είναι αρκετά ανεπτυγμένη στον μορφωμένο ρώσικο πληθυσμό και ξοδεύεται υψηλό κατά κεφαλήν ποσό χρημάτων από τους Ρώσους στο εξωτερικό. Όλα αυτά είναι που κάνουν τη ρώσικη τουριστική αγορά θελκτική και δυνητικά την καλύτερη αγορά-στόχο της Ανατολικής Ευρώπης.
Δυνατότητες και προοπτικές
Η ανάπτυξη της τουριστικής συνεργασίας με τη Ρωσία και τις άλλες χώρες της Ανατολικής Ευρώπης βασίζεται στην παραδοσιακή αγάπη των λαών της περιοχής για τον αρχαίο ελληνικό πολιτισμό, τις φυσικές ομορφιές της χώρας μας, πετυχαίνει όμως τα θετικότερα αποτελέσματα όταν ο σχεδιασμός της τουριστικής πολιτικής γίνεται συντονισμένα, με ενεργό συμμετοχή του κράτους, του ιδιωτικού τομέα και της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.
Τα τουριστικά πακέτα πρέπει να σχεδιάζονται και να προβάλλονται λαμβάνοντας υπόψη τις ιδιαιτερότητες διακοπών των πολιτών των κρατών της Ανατολικής Ευρώπης και στη βάση της προγραμματισμένης τουριστικής πολιτικής να ανταλλάσσεται εμπειρία μεταξύ των φορέων με στόχο την παροχή ποιοτικών υπηρεσιών, τον έλεγχο του κόστους και των τιμών και την επίλυση προβλημάτων που λειτουργούν ανασταλτικά στον τουρισμό (για παράδειγμα, το κόστος της βίζας). Ιδιαίτερα για τον Ρώσο τουρίστα η προσπάθεια προσέλκυσής του θα πρέπει να λάβει υπόψη την εμπειρία των τελευταίων ετών σχετικά με τη suis generis τουριστική συμπεριφορά του.
Τα συγκριτικά πλεονεκτήματα της Ελλάδας που μπορούν να αποτελέσουν επί μακρόν πόλο έλξης τουριστών, όπως ο ήλιος και η θάλασσα, ενισχύονται από τον προσανατολισμό των τουριστικών φορέων σε νέα προγράμματα ειδικού τουριστικού ενδιαφέροντος, όπως είναι ο οικολογικός και περιηγητικός τουρισμός, οι ολοκληρωμένες τουριστικές υπηρεσίες υψηλής ποιότητας (π.χ. κρουαζιέρες με κότερα, εγκαταστάσεις με γήπεδα γκολφ, θαλάσσια πάρκα, spa), εκδρομές σε αρχαιοελληνικά και βυζαντινά αξιοθέατα, θρησκευτικός τουρισμός σε σημαντικούς προορισμούς της Ορθοδοξίας (π.χ. μοναστήρια) που ταιριάζουν στο προφίλ του Ρώσου τουρίστα.
Πηγές: Ε.Ο.Τ., Ε.Σ.Υ.Ε, ΤτΕ, W.T.O., Goskomstat R.F., περιοδικό Ogoniok,
περιοδικό Kommersant Dengi,
www.kommersant.ru
www.izvestia.ru
www.rosbalt.ru
Θα μπορέσει να ανταγωνιστεί, τόσο στην ποιότητα παρεχόμενων υπηρεσιών όσο και στις τιμές τις ανταγωνίστριες μεσογειακές χώρες; Συνεχείς είναι οι αναφορές από τις πιο επίσημες πηγές (υπουργείο Τουριστικής Ανάπτυξης, θεσμικά όργανα των εμπλεκομένων φορέων στον τουρισμό) για τη σημασία των Ολυμπιακών Αγώνων στην ώθηση της τουριστικής ανάπτυξης της Ελλάδας. Είναι φανερό ότι το γνωστό κλισέ «ήλιος - θάλασσα» είναι από μόνο του ανεπαρκές να καλύψει τις ολοένα και μεγαλύτερες απαιτήσεις για ποιοτικό και ειδικευμένο τουρισμό και οι Ολυμπιακοί Αγώνες αποτελούν μοναδική ευκαιρία συνδυασμένης και ολοκληρωμένης προώθησης της Ελλάδας σαν σύγχρονο τουριστικό προορισμό με τη βέλτιστη «μετοχοποίηση» της «Ολυμπιακής αίγλης» που αναδεικνύεται από την επιτυχή διεξαγωγή των Ολυμπιακών Αγώνων, τις υποδομές και την εμπειρία που αποκτήθηκαν. Χαρακτηριστικό παράδειγμα τέτοιας επιτυχούς μετα-Ολυμπιακής τουριστικής ανάπτυξης αποτελεί η Βαρκελώνη και η Καταλονία, που τόσο πριν από τους Ολυμπιακούς Αγώνες (1992), αλλά κυρίως μετά από αυτούς, έχουν γίνει ένας από τους πιο δημοφιλείς παγκόσμιους τουριστικούς πολυήμερους προορισμούς.
Το παράδειγμα του Ρώσου τουρίστα
Η συζήτηση για τη μάχη των «τουριστικών πακέτων» που δίνεται μεταξύ μεγάλων τουριστικών οργανισμών, τουριστικών πρακτόρων και ξενοδοχείων στη χώρα μας καλά κρατεί, η δημιουργία όμως νέων και πολλές φορές πιο ποιοτικών και με καλύτερη προσφορά υπηρεσιών αγορών στις ανταγωνιστικές στην Ελλάδα μεσογειακές χώρες δεν κοιτά Ολυμπιακούς Αγώνες, ούτε αφήνεται στην καλή θέληση του δυνητικού τουρίστα. Γίνεται σε βάθος χρόνου, με μεγάλες επενδύσεις σε σύγχρονες τουριστικές υποδομές (συνεδριακά κέντρα, σύγχρονες τουριστικές εγκαταστάσεις, γήπεδα γκολφ, μαρίνες) και κατακτά τις νέες αγορές της Ανατολικής Ευρώπης δημιουργώντας νέους προορισμούς που κυκλώνουν τη χώρα μας και την «πιέζουν», αποσπώντας από αυτή μεγάλο μέρος της τουριστικής «πίτας».
Χαρακτηριστικό παράδειγμα _ υπόδειγμα μελέτης _ αποτελεί η αναδυόμενη ρώσικη αγορά εξερχόμενου τουρισμού. Στη Ρωσία, η τουριστική Ελλάδα είναι σχεδόν απούσα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αντιμετώπισης της προβολής μας είναι το εξής: Εκτός από τις εκτενείς και αναλυτικές αναφορές στους Ολυμπιακούς Αγώνες της Αθήνας 2004, τα σημαντικότερα και δημοφιλή περιοδικά ποικίλης ύλης (που απευθύνονται κυρίως σε κοινό που έχει την οικονομική δυνατότητα και που συνηθίζει να ταξιδεύει στο εξωτερικό) είναι γεμάτα από καταχωρήσεις των ανταγωνιστικών μας προορισμών και οι θαλάσσιες ομορφιές της Μεσογείου μόνο ελληνικές δεν δείχνουν.
Αναφερόμαστε στο παράδειγμα του τουρίστα από την πολυπληθή αυτή χώρα, γιατί αποτελεί μια από τις κύριες αγορές-στόχο του ελληνικού τουρισμού και επειδή, για λόγους πολιτισμικής εγγύτητας και κατά κεφαλήν δαπανών στο εξωτερικό, ο πολίτης της Ρωσικής.Ομοσπονδίας. αποτελεί μια ειδική κατηγορία τουρίστα. Είναι καλοδεχούμενος και επιθυμητός τουρίστας σε όλο τον κόσμο, δουλεύει στη χώρα του για να ξοδεύει στο εξωτερικό, έμαθε να «συμπεριφέρεται» σωστά, δαπανά κατά,κεφαλήν, πολύ πιο πάνω από τον μέσο όρο και… είναι περήφανος που ο τουρισμός πολλών κρατών εξαρτάται κατά πολύ από τον ίδιο!
Από την εποχή που διαλύθηκε η ΕΣΣΔ, στις αρχές του 1990, ο Ρώσος τουρίστας αποτελεί το μήλον της έριδας για τις ευρωπαϊκές και ιδιαίτερα τις μεσογειακές χώρες. Από τα 2.790.000 πολιτών της τ. ΕΣΣΔ που εξήλθαν από τη χώρα το 1985, κατευθυνόμενοι κυρίως στα «φιλικά» και «συμμαχικά» κράτη της Ανατολικής Ευρώπης, η αύξηση του εξερχόμενου τουρισμού στη Ρωσία είναι ραγδαία σε όλη τη δεκαετία του 1990, ξεπερνώντας το 2003 τα 11.000.000. (βλ. πίνακα 1).
Σημαντική όμως είναι και η συνακόλουθη αύξηση των δαπανών για τουριστικές υπηρεσίες. Είναι χαρακτηριστικό ότι, τα 9,8 εκατομμύρια Ρώσων που ταξίδεψαν στο εξωτερικό ξόδεψαν το 2002 9,7 δισεκατομμύρια δολάρια (1000$ κατά κεφαλήν δαπάνη, τη στιγμή που ο στόχος μέσης κατά κεφαλήν δαπάνης για τον ελληνικό τουρισμό είναι για το 2004 800), και οι τάσεις είναι αυξητικές, όπως δείχνουν τα στατιστικά στοιχεία μακροοικονομικών ερευνών στη Ρωσία (αύξηση 12,8% των τουριστικών δαπανών στο εξωτερικό, για την περίοδο Ιανουαρίου - Σεπτεμβρίου 2003, σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του 2002). Ο Ρώσος τουρίστας έχει ιδιαίτερο προφίλ. Κύριο σκοπό του ταξιδιού του αποτελεί η ανάπαυση-αναψυχή, δευτερευόντως ταξιδεύει για επαγγελματικούς λόγους ή συνδυάζει και τα δύο: ανάπαυση και εργασία, για shopping, και σε μεγάλο βαθμό οι προτιμήσεις του εξαρτώνται από τον πολιτισμό και τα ιστορικά αξιοθέατα της χώρας του προορισμού του. Συνήθως ταξιδεύει με όλη την οικογένεια του και καλύπτει όλο το ηλικιακό φάσμα τουριστών: από τους «συνταξιούχους» (άνω των 55 ετών), τους «μεσήλικες» (από 35-55 ετών), μέχρι τη «νεολαία» (των 25-35 ετών).
Ο πλούσιος «συνταξιούχος» επιλέγει το ξενοδοχείο _ από τα πιο ακριβά, ποιοτικά και διάσημα του προορισμού _ έχει τον ρόλο κυρίως του «πορτοφολιού» και ξοδεύει για όλη την οικογένεια, προτιμάει δε να αγοράζει με τη χρυσή πιστωτική του κάρτα.
Ο «μεσήλικας» Ρώσος τουρίστας, συνήθως με τη συνοδεία 1-2 παιδιών, είναι το ίδιο απαιτητικός, κατά κανόνα είναι πιο ενημερωμένος για τα αξιοθέατα και την ιστορία του προορισμού και δεν στερεί τίποτα από τη διασκέδαση και τις αγορές των παιδιών. Ακόμα και ο νέος, σε ηλικία, Ρώσος τουρίστας, συνήθως σκληρά εργαζόμενος, διασκεδάζει και δαπανά αρκετά, συνήθως σε επιλεγμένα καταστήματα (μόδα, φωτογραφία, Η/Υ).
Ο Ρώσος τουρίστας αποτελεί τον καλύτερο πελάτη τόσο για τα καταστήματα όσο και για την ίδια την πόλη που τον φιλοξενεί. Επιλέγει τα καλύτερα ξενοδοχεία, αγοράζει τις συμπληρωματικές υπηρεσίες που του προσφέρονται, ιδίως αυτές που αφορούν τα παιδιά, πηγαίνει στη σάουνα, για γκολφ, εκδρομές, για ιστιοπλοΐα. Στην ξεκούρασή του τα θέλει όλα! Στη Βαρκελώνη, οι Ρώσοι τουρίστες ξόδεψαν το 2003 περίπου 7 εκατομμύρια __ τον Μάρτιο του 2004 ξόδεψαν 62,5% περισσότερο από την προηγούμενη χρονιά. Σύμφωνα με τους τουριστικούς πράκτορες, μόνο την Καταλονία θα επισκεφθούν το 2004 περίπου 170.000 Ρώσοι τουρίστες.
Για σύγκριση, οι Ρώσοι τουρίστες που αναμένονται στην Ελλάδα την Ολυμπιακή χρονιά δεν θα ξεπερνούν τους 150.000, στόχος υψηλός, αν κρίνουμε με βάση τα στατιστικά στοιχεία εισερχόμενου τουρισμού από τη Ρωσία τα τελευταία χρόνια (βλ. πίνακα 2).
Ο ανταγωνισμός των μεσογειακών κρατών
Η ρώσικη αγορά αποτελεί τον στόχο όλων των τουριστικών κρατών της λεκάνης της Μεσογείου. Ανταγωνιστές μας, με την προσφορά πολύ φτηνών πακέτων, είναι οι γειτονικές μας Τουρκία, Αίγυπτος και Βουλγαρία, αλλά και ο αναδυόμενος τουριστικά αγαπητός στους Ρώσους από την εποχή της ΕΣΣΔ προορισμός της Κριμαίας.
Στον πίνακα 3 παρουσιάζονται αναλυτικά οι διαφορές στα προσφερόμενα πακέτα διακοπών σε δημοφιλείς τουριστικούς προορισμούς της Μεσογείου.
Σύμφωνα με κοινωνικοοικονομικές μελέτες, περίπου το 10% -15% του πληθυσμού της Ρώσικης Ομοσπονδίας (δηλαδή περίπου 15 - 22,5 εκατομμύρια άτομα) έχει το οικονομικό επίπεδο εκείνο που να του επιτρέπει να διαθέσει χρήματα για διακοπές στο εξωτερικό, η «κουλτούρα» ταξιδευτή είναι αρκετά ανεπτυγμένη στον μορφωμένο ρώσικο πληθυσμό και ξοδεύεται υψηλό κατά κεφαλήν ποσό χρημάτων από τους Ρώσους στο εξωτερικό. Όλα αυτά είναι που κάνουν τη ρώσικη τουριστική αγορά θελκτική και δυνητικά την καλύτερη αγορά-στόχο της Ανατολικής Ευρώπης.
Δυνατότητες και προοπτικές
Η ανάπτυξη της τουριστικής συνεργασίας με τη Ρωσία και τις άλλες χώρες της Ανατολικής Ευρώπης βασίζεται στην παραδοσιακή αγάπη των λαών της περιοχής για τον αρχαίο ελληνικό πολιτισμό, τις φυσικές ομορφιές της χώρας μας, πετυχαίνει όμως τα θετικότερα αποτελέσματα όταν ο σχεδιασμός της τουριστικής πολιτικής γίνεται συντονισμένα, με ενεργό συμμετοχή του κράτους, του ιδιωτικού τομέα και της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.
Τα τουριστικά πακέτα πρέπει να σχεδιάζονται και να προβάλλονται λαμβάνοντας υπόψη τις ιδιαιτερότητες διακοπών των πολιτών των κρατών της Ανατολικής Ευρώπης και στη βάση της προγραμματισμένης τουριστικής πολιτικής να ανταλλάσσεται εμπειρία μεταξύ των φορέων με στόχο την παροχή ποιοτικών υπηρεσιών, τον έλεγχο του κόστους και των τιμών και την επίλυση προβλημάτων που λειτουργούν ανασταλτικά στον τουρισμό (για παράδειγμα, το κόστος της βίζας). Ιδιαίτερα για τον Ρώσο τουρίστα η προσπάθεια προσέλκυσής του θα πρέπει να λάβει υπόψη την εμπειρία των τελευταίων ετών σχετικά με τη suis generis τουριστική συμπεριφορά του.
Τα συγκριτικά πλεονεκτήματα της Ελλάδας που μπορούν να αποτελέσουν επί μακρόν πόλο έλξης τουριστών, όπως ο ήλιος και η θάλασσα, ενισχύονται από τον προσανατολισμό των τουριστικών φορέων σε νέα προγράμματα ειδικού τουριστικού ενδιαφέροντος, όπως είναι ο οικολογικός και περιηγητικός τουρισμός, οι ολοκληρωμένες τουριστικές υπηρεσίες υψηλής ποιότητας (π.χ. κρουαζιέρες με κότερα, εγκαταστάσεις με γήπεδα γκολφ, θαλάσσια πάρκα, spa), εκδρομές σε αρχαιοελληνικά και βυζαντινά αξιοθέατα, θρησκευτικός τουρισμός σε σημαντικούς προορισμούς της Ορθοδοξίας (π.χ. μοναστήρια) που ταιριάζουν στο προφίλ του Ρώσου τουρίστα.
Πηγές: Ε.Ο.Τ., Ε.Σ.Υ.Ε, ΤτΕ, W.T.O., Goskomstat R.F., περιοδικό Ogoniok,
περιοδικό Kommersant Dengi,
www.kommersant.ru
www.izvestia.ru
www.rosbalt.ru
