Το δημοψήφισμα και ο χειρισμός του σχεδίου Ανάν, η επίσκεψη Ερντογάν στην Αθήνα και τα συμπεράσματα που εξήχθηκαν, και ιδιαίτερα το ταξίδι του πρωθυπουργού κ. Κωνσταντίνου Καραμανλή στις ΗΠΑ, έδωσαν σαφή δείγματα της εξωτερικής πολιτικής που προτίθεται να ακολουθήσει η νέα κυβέρνηση. Καθίσταται σαφές πλέον από τις μέχρι τώρα κινήσεις ότι όσον αφορά στο Κυπριακό και στις ελληνοτουρκικές σχέσεις έχουμε «αλλαγή πλεύσης». Ενώ οι κυβερνήσεις του ΠΑΣΟΚ τοποθετούσαν την αντιμετώπιση των παραπάνω θεμάτων σε ένα ευρύτερο διεθνές πλαίσιο και τα συνέδεαν με την Ε.Ε., η νέα κυβέρνηση τα βλέπει υπό εντελώς διαφορετικό πρίσμα και επιμένει περισσότερο στη διμερή διπλωματία.
Η επίλυση του προβλήματος συνδέθηκε άρρηκτα με την ένταξη της Κύπρου στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Οι τελευταίες εξελίξεις διαφοροποίησαν όμως τα πράγματα ριζικά σε σχέση με τους αρχικούς σχεδιασμούς.
Όταν ο Ταγίπ Ερντογάν μιλάει για «τη μεγαλύτερη διπλωματική επιτυχία της Τουρκίας των τελευταίων 50 χρόνων» δεν το κάνει μόνο για λόγους εσωτερικής κατανάλωσης. Το ψευδοκράτος σε διάστημα λίγων εβδομάδων έχει πετύχει όσα δεν κατόρθωσε τα προηγούμενα 30 χρόνια που μεσολάβησαν από την τουρκική κατοχή. Έχει αναγνωριστεί ή πρόκειται σύντομα να αναγνωριστεί de facto με την σύναψη οικονομικών σχέσων και δεν νιώθει πλέον την πίεση να προχωρήσει σε κάποια λύση. Η αμερικανική κυβέρνηση καθώς και τα Ηνωμένα Έθνη δεν δείχνουν προς το παρόν καμιά διάθεση για ανάληψη νέας πρωτοβουλίας, γεγονός που έγινε σαφές στη διάρκεια της επίσκεψης του κυρίου Κωνσταντίνου Καραμανλή στις ΗΠΑ.
Η επίσκεψη του πρωθυπουργού της Τουρκίας Τ. Ερντογάν στην Αθήνα στις 6 και 7 Μαΐου και στην Κομοτηνή στις 8 Μαΐου «τύλιξε» τις εκκρεμότητες των δύο χωρών σε χαμόγελα και υποσχέσεις για ένα ειρηνικό και ασφαλές μέλλον, όμως πολλοί παραδέχονται ότι όλα αυτά θα επιβεβαιωθούν ή θα ανατραπούν τον κρίσιμο μήνα Δεκέμβριο, όταν η Σύνοδος Κορυφής της Ε.Ε. θα αποφασίσει αν η Τουρκία θα αρχίσει ή όχι διαπραγματεύσεις για την ένταξή της στην Ένωση.
Οι συνομιλίες των πρωθυπουργών Καραμανλή - Ερντογάν κακώς θεωρήθηκαν ως μιά ευκαιρία για δημόσιες σχέσεις. Οι συνομιλίες ήταν ουσιαστικές, ανεξάρτητα από το γεγονός ότι πράγματι δεν υπήρξαν χειροπιαστά αποτελέσματα στα εκκρεμή προβλήματα που θα ενίσχυαν το υπέδαφος των θετικών εξελίξεων στις ελληνοτουρκικές σχέσεις. Κι απ’ ότι φαίνεται, τέτοια αποτελέσματα θα καθυστερήσουν αρκετά ακόμη.
Η κυβέρνηση της Ν.Δ. από την στιγμή που ανέλαβε την διακυβέρνηση της χώρας βρέθηκε μπροστά σε καταιγιστικές εξελίξεις στην εξωτερική πολιτική, με πρώτο θέμα το Κυπριακό, με την γνωστή πορεία που ήδη έχει πάρει. Ωστόσο, το επιτελείο του πρωθυπουργού και του υπουργού Εξωτερικών αφιέρωσε αρκετό χρόνο για να μελετήσει τους φακέλους για την πορεία των συνομιλιών για την υφαλοκρηπίδα, θέμα-κλειδί για την οικοδόμηση ουσιαστικών σχέσεων φιλίας και συνεργασίας μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας. Οι συνομιλίες αυτές έχουν προχωρήσει αρκετά, έχει σημειωθεί αρκετή πρόοδος, όμως η νέα κυβέρνηση προέβη σε μιά ουσιώδη αλλαγή τακτικής, με επίκεντρο τις λεγόμενες «γκρίζες ζώνες» στο Αιγαίο, την οποία προς το παρόν ουδείς μπορεί να υποστηρίξει ή να καταδικάσει, απλά θα κριθεί εκ του αποτελέσματος.
«Διπλωματία»
Η επίλυση του προβλήματος συνδέθηκε άρρηκτα με την ένταξη της Κύπρου στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Οι τελευταίες εξελίξεις διαφοροποίησαν όμως τα πράγματα ριζικά σε σχέση με τους αρχικούς σχεδιασμούς.
Όταν ο Ταγίπ Ερντογάν μιλάει για «τη μεγαλύτερη διπλωματική επιτυχία της Τουρκίας των τελευταίων 50 χρόνων» δεν το κάνει μόνο για λόγους εσωτερικής κατανάλωσης. Το ψευδοκράτος σε διάστημα λίγων εβδομάδων έχει πετύχει όσα δεν κατόρθωσε τα προηγούμενα 30 χρόνια που μεσολάβησαν από την τουρκική κατοχή. Έχει αναγνωριστεί ή πρόκειται σύντομα να αναγνωριστεί de facto με την σύναψη οικονομικών σχέσων και δεν νιώθει πλέον την πίεση να προχωρήσει σε κάποια λύση. Η αμερικανική κυβέρνηση καθώς και τα Ηνωμένα Έθνη δεν δείχνουν προς το παρόν καμιά διάθεση για ανάληψη νέας πρωτοβουλίας, γεγονός που έγινε σαφές στη διάρκεια της επίσκεψης του κυρίου Κωνσταντίνου Καραμανλή στις ΗΠΑ.
Η επίσκεψη του πρωθυπουργού της Τουρκίας Τ. Ερντογάν στην Αθήνα στις 6 και 7 Μαΐου και στην Κομοτηνή στις 8 Μαΐου «τύλιξε» τις εκκρεμότητες των δύο χωρών σε χαμόγελα και υποσχέσεις για ένα ειρηνικό και ασφαλές μέλλον, όμως πολλοί παραδέχονται ότι όλα αυτά θα επιβεβαιωθούν ή θα ανατραπούν τον κρίσιμο μήνα Δεκέμβριο, όταν η Σύνοδος Κορυφής της Ε.Ε. θα αποφασίσει αν η Τουρκία θα αρχίσει ή όχι διαπραγματεύσεις για την ένταξή της στην Ένωση.
Οι συνομιλίες των πρωθυπουργών Καραμανλή - Ερντογάν κακώς θεωρήθηκαν ως μιά ευκαιρία για δημόσιες σχέσεις. Οι συνομιλίες ήταν ουσιαστικές, ανεξάρτητα από το γεγονός ότι πράγματι δεν υπήρξαν χειροπιαστά αποτελέσματα στα εκκρεμή προβλήματα που θα ενίσχυαν το υπέδαφος των θετικών εξελίξεων στις ελληνοτουρκικές σχέσεις. Κι απ’ ότι φαίνεται, τέτοια αποτελέσματα θα καθυστερήσουν αρκετά ακόμη.
Η κυβέρνηση της Ν.Δ. από την στιγμή που ανέλαβε την διακυβέρνηση της χώρας βρέθηκε μπροστά σε καταιγιστικές εξελίξεις στην εξωτερική πολιτική, με πρώτο θέμα το Κυπριακό, με την γνωστή πορεία που ήδη έχει πάρει. Ωστόσο, το επιτελείο του πρωθυπουργού και του υπουργού Εξωτερικών αφιέρωσε αρκετό χρόνο για να μελετήσει τους φακέλους για την πορεία των συνομιλιών για την υφαλοκρηπίδα, θέμα-κλειδί για την οικοδόμηση ουσιαστικών σχέσεων φιλίας και συνεργασίας μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας. Οι συνομιλίες αυτές έχουν προχωρήσει αρκετά, έχει σημειωθεί αρκετή πρόοδος, όμως η νέα κυβέρνηση προέβη σε μιά ουσιώδη αλλαγή τακτικής, με επίκεντρο τις λεγόμενες «γκρίζες ζώνες» στο Αιγαίο, την οποία προς το παρόν ουδείς μπορεί να υποστηρίξει ή να καταδικάσει, απλά θα κριθεί εκ του αποτελέσματος.
«Διπλωματία»
