Στον απόηχο της επίσκεψης του Γ.Γ. των Ηνωμένων Εθνών, Μπαν Κι Μουν, που προκάλεσε μπαράζ αντιδράσεων όταν μετέβη στο «πρωθυπουργικό» γραφείο του Μεχμέτ Αλί Ταλάτ, ο πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας και ο ηγέτης της κοινότητας των Τουρκοκυπρίων ανακοίνωσαν την απόφασή τους να συνεχίσουν τις απευθείας διαπραγματεύσεις. Στην κοινή δήλωσή τους, με ημερομηνία 2 Φεβρουαρίου, οι κ.κ. Χριστόφιας και Ταλάτ ανέφεραν ότι:
•Έχουν συμφωνήσει να συζητήσουν ενδελεχώς όλες τις πτυχές (είναι σαφές ότι εννοούν την διακυβέρνηση, το περιουσιακό, το εδαφικό, την ασφάλεια, την οικονομία και τις ευρωπαϊκές υποθέσεις).
•Εργάζονται και θα συνεχίσουν να επιδιώκουν μία ολοκληρωμένη συμφωνία και δεν θα θεωρήσουν ότι «έκλεισε» κάποιο κεφάλαιο, πριν συμφωνήσουν στο σύνολο των θεμάτων.
•Διαπιστώνουν από κοινού συγκλίσεις σε συγκεκριμένα κεφάλαια και «σημαντική πρόοδο» στο κεφάλαιο της διακυβέρνησης.
•Προσθέτουν μία «νότα αισιοδοξίας» δηλώνοντας ότι με κοινή βούληση και αποφασιστικότητα μπορούν να επιτύχουν μία λύση. Και σημειώνουν ότι θα το πράξουν όσο το δυνατόν γρηγορότερα, σε μία αναφορά που ζήτησε ο Ταλάτ.
•Καταλήγουν με την υπόμνηση ότι η λύση «θα λάβει υπόψη τα νόμιμα δικαιώματα και τις ανησυχίες των Ελληνοκυπρίων και των Τουρκοκυπρίων, θα είναι προς το συμφέρον όλων και θα φέρει την ειρήνη, την σταθερότητα και την ευημερία στην Κύπρο».
Πίσω από τις γραμμές, ωστόσο, διακρίνονται τα αγκάθια που καθιστούν εξαιρετικά δύσκολη την επίτευξη συμφωνίας - ειδικότερα στα κεφάλαια της διακυβέρνησης και στο εδαφικό. Και αν το δεύτερο παραμένει «κλειστό» στην παρούσα φάση, στο θέμα της διακυβέρνησης είναι ήδη φανερό ότι ο κ. Χριστόφιας θα αντιμετωπίσει τεράστιες δυσκολίες στο εσωτερικό μέτωπο πριν ακόμη καταλήξει σε συμφωνία με τον Ταλάτ. Γιατί οι «τολμηρές» προτάσεις του προέδρου της Κύπρου, που πρότεινε από την αρχή (και δημόσια) την εκ περιτροπής προεδρία και στο πλαίσιό της την παραχώρηση εκτελεστικών καθηκόντων και εξουσιών σε Τουρκοκύπριο πρόεδρο, ξεσήκωσε «τσουνάμι» αντιδράσεων. Γιατί ουδέποτε στο παρελθόν είχε αποδεχθεί κάτι ανάλογο η ελληνοκυπριακή πλευρά, παραχωρώντας μόνο συμβολικές αρμοδιότητες σε Τουρκοκύπριο πρόεδρο. Ανεξάρτητα από τις παραμέτρους της πρότασης του κ. Χριστόφια, η οποία ασφαλώς περιλαμβάνει ασφαλιστικές δικλείδες που συνδέονται με την εκ περιτροπής προεδρία, αυτή ήταν η αφορμή για να εκδηλωθούν έντονες αντιδράσεις και να ξεσπάσει δημόσια αντιπαράθεση μεταξύ των κομμάτων που στήριζαν την κυβέρνηση (και τους χειρισμούς του προέδρου Χριστόφια στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων).
Έξω η ΕΔΕΚ - στην πόρτα το ΔΗΚΟ
Η πρώτη παράπλευρη απώλεια ήταν η αποχώρηση της ΕΔΕΚ από την κυβέρνηση (το κόμμα είχε αναλάβει τα υπουργεία Γεωργίας και Συγκοινωνιών), που άφησε τον κ. Χριστόφια χωρίς στηρίγματα στην αριστερά –εκτός του ΑΚΕΛ φυσικά. Ο πρόεδρος μοιάζει να απομονώνεται και οι χειρισμοί του βρίσκονται στο επίκεντρο έντονης κριτικής και η τράπουλα ανακατεύεται από την αρχή. Από την πλευρά του, ο κ. Χριστόφιας προσπαθεί να συγκρατήσει το ΔΗΚΟ, που μοιάζει αποφασισμένο να ακολουθήσει την ΕΔΕΚ παίρνοντας θέση στην αντιπολίτευση. Ο πρόεδρος του κόμματος, Μάριος Κάρογιαν, βομβαρδίζεται από εισηγήσεις για αποχώρηση από το κυβερνητικό σχήμα στις αρχές Φεβρουαρίου. Η απόφασή του να συναντήσει τον κ. Χριστόφια και να θέσει όρους προκειμένου να εξακολουθήσει να προσφέρει στήριξη στην κυβέρνηση το ΔΗΚΟ ήταν μονόδρομος. Ο κ. Κάρογιαν ζήτησε από τον Κύπριο πρόεδρο να αποσύρει συγκεκριμένες θέσεις του. Η αντίδραση του κ. Χριστόφια ήταν επίσης αναμενόμενη. Διαμήνυσε ότι κάτι τέτοιο θα είχε κόστος στην αξιοπιστία της ελληνοκυπριακής πλευράς και προσέφερε, αντί αυτού, κίνητρα στο ΔΗΚΟ: συμμετοχή στην διαπραγματευτική ομάδα με ρόλο στην διαμόρφωση των ελληνοκυπριακών προτάσεων και ενισχυμένη συμμετοχή στο υπουργικό συμβούλιο.
Πληροφορίες αναφέρουν ότι το κλίμα στις τάξεις του ΔΗΚΟ είναι βαρύ και αρνητικό, ωστόσο ο κ. Κάρογιαν δεν έχει πιθανότητες να διατηρήσει τη θέση του Προέδρου της Βουλής μετά το 2011, παρά μόνο αν η υποψηφιότητά του στηριχθεί ευρύτερα. Πάντως, ανεξάρτητα από την έκβαση των συζητήσεων Χριστόφια - Κάρογιαν (που συνεχίζονται ενώ γράφονται αυτές οι γραμμές), παραμένει το αποτέλεσμα ότι ο Κύπριος πρόεδρος χάνει πόντους στο εσωτερικό μέτωπο. Πώς μπορεί να τους κερδίσει πίσω; Μόνο εξασφαλίζοντας την στήριξη του ΔΗΣΥ. Στη Λευκωσία πληθαίνουν τα σενάρια που αναφέρουν ότι κάτι τέτοιο θα ήταν εφικτό, αν πλησιάζαμε στην επίλυση του Κυπριακού. Ο πρόεδρος του ΔΗΣΥ Νίκος Αναστασιάδης θεωρεί ότι η διαπραγματευτική διαδικασία πρέπει να συνεχιστεί, παρά τις επί μέρους διαφωνίες με τον κ. Χριστόφια. Ωστόσο, τουλάχιστον στην παρούσα φάση, θεωρείται εξαιρετικά δύσκολο να κάνει την «υπέρβαση» το ΔΗΣΥ, δίνοντας στήριξη στον πρόεδρο και στην κυβέρνηση κόντρα στα ιστορικά και πολιτικά δεδομένα του νησιού.
Μάχη επιβίωσης του Ταλάτ
Στο ψευδοκράτος όλοι μετρούν αντίστροφα μέχρι την εκλογική μάχη της 18ης Απριλίου. Ο Μεχμέτ Αλί Ταλάτ έχει κάνει σημαία του τις διαπραγματεύσεις και δεν διαθέτει εναλλακτικές. Η αρχική του σκέψη ήταν να παγώσει η διαδικασία, ωστόσο γρήγορα κατάλαβε πως αυτό ίσως του κόστιζε ακόμη περισσότερο και είχε την τύχη να έχει απέναντί του τον κ. Χριστόφια, ο οποίος τον καταλαβαίνει και συμφώνησε να συνεχισθούν οι εντατικοποιημένες συνομιλίες μέχρι το παρά πέντε της κάλπης. Ο βασικός αντίπαλός του, Ντερβίς Έρογλου, θα παίξει μέχρι τέλους το χαρτί του λαϊκισμού και θα μιλά ανοιχτά για την διχοτόμηση. Για τον Έρογλου ήταν σημαντική «παραχώρηση», όταν είπε πως θα συνεχίσει την διαπραγμάτευση. Αν με τον Ταλάτ υπάρχουν λιγοστές πιθανότητες για συμφωνία, μία νίκη του Έρογλου θα σημάνει αυτομάτως στροφή της τουρκοκυπριακής πλευράς, που θα δυναμιτίσει με συνοπτικές διαδικασίες τις συνομιλίες και θα εκβιάσει την διχοτόμηση. Τί μπορεί να ανακόψει την δυναμική που διαθέτει αυτή την ώρα ο Έρογλου έναντι του Ταλάτ; Μόνο μία τρίτη υποψηφιότητα από τον χώρο της «σκληρής» εθνικιστικής Δεξιάς στα κατεχόμενα. Κυκλοφορούν τέτοια σενάρια, με πρωταγωνιστή τον Τασίν Ερτουγρούλογλου. Ωστόσο, ο Έρογλου είναι μέρος του στρατιωτικού κατεστημένου της Άγκυρας και μόνο μία ισχυρή παρέμβαση Ερντογάν υπέρ του Ταλάτ θα μπορούσε να αλλάξει τα δεδομένα. Και κάτι τέτοιο θα μπορούσε να συμβεί μόνο εφόσον ο Τούρκος πρωθυπουργός πιστέψει πως ο δρόμος για τη μελλοντική ένταξη της χώρας του στην Ε.Ε. περνά υποχρεωτικά από την ενωμένη Κύπρο...






