Η Ελλάδα είναι χώρα του «φτωχού» ευρωπαϊκού Νότου, συνεπώς μέχρι τα τέλη της δεκαετίας του 1980, όταν το διεθνές Status Quo προσδιοριζόταν από το ψυχροπολεμικό κλίμα στις σχέσεις των ΗΠΑ με την ΕΣΣΔ, η χώρα δεν δεχόταν μετανάστες. Αντιθέτως Έλληνες μετανάστες αναζητούσαν ένα καλύτερο μέλλον στις ανεπτυγμένες, βιομηχανικά, χώρες, όπως οι ΗΠΑ, η Γερμανία, η Αυστραλία, ο Καναδάς κα.
Συνεπώς η Ελλάδα, εκ των πραγμάτων δεν είχε αναπτύξει και θεμελιώσει συγκροτημένη μεταναστευτική πολιτική, ώστε να αντιμετωπίσει με τρόπο σύγχρονο και ορθολογικό τα τεράστια μεταναστευτικά ρεύματα που κατευθύνθηκαν και κατευθύνονται μέσα στις τελευταίες δύο δεκαετίες από την Ανατολή προς τη Δύση, από τις τρίτες χώρες της Ασίας και της Αφρικής προς τα κράτη–μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η μαζική ροή μεταναστών ήδη από τις αρχές της δεκαετίας του 1990 είχε αποτελέσει ένα ισχυρότατο σοκ για την ελληνική κοινωνία, δεδομένων των κοινωνικών μεταβολών που συντελέστηκαν. Η Ελλάδα, λόγω της γεωγραφικής της θέσης, ως σύνορο δηλαδή της Ευρωπαϊκής Ένωσης με τις χώρες του λεγόμενου ανατολικού «μπλοκ» (πριν οι πρώην Λαϊκές Δημοκρατίες ενταχθούν στην Ευρωπαϊκή Ένωση), όπως επίσης με τον ασιατικό χώρο και την Τουρκία, αλλά και με την Αφρική, αποτελεί μοιραία την πύλη εισόδου των μεταναστών ή άλλως τον κυματοθραύστη των σφοδρών μεταναστευτικών ρευμάτων που οι συνθήκες εξαθλίωσης σε τρίτες χώρες δημιουργούν.
Οι παρενέργειες της παρουσίας μεταναστών στην Ελλάδα, είναι σε γενικότερα πλαίσια οι ίδιες οι οποίες αφορούν όλα τα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Οι συνέπειες είναι πολιτικές, οικονομικές και κοινωνικές. Η μετανάστευση αποτελεί σημείο τριβής ανάμεσα σε πολιτικές ομάδες, πυρήνες πολιτικής σκέψης, think tanks και φορείς του πολιτικού εξτρεμισμού. Το μεταναστευτικό ζήτημα, επίσης αποτελεί πεδίο προβληματισμού σχετικά με την αξιοποίηση των οικονομικών μεταναστών ως κινητήριας δύναμης των εθνικών οικονομιών ή ως προβληματικό παράγοντα για το ζήτημα των εργασιακών σχέσεων στις δυτικές κοινωνίες. Επίσης μια τεράστια θεματική κατηγορία, η οποία αντιστοιχεί στην επεξεργασία του σύγχρονου δεδομένου της πολυπολιτισμικότητας αφορά το ζήτημα της ομαλής ένταξης των μεταναστών στις σύγχρονες ευρωπαϊκές ή ευρύτερα στις δυτικές κοινωνίες, με τρόπο ώστε να μην δημιουργούνται προβλήματα επί του υπάρχοντος κοινωνικού Status και διαταραχές στην ομαλή συνύπαρξη των γηγενών με τους μετανάστες.
Ένας καθοριστικός, παράγοντας, όμως, για την ανάπτυξη σύγχρονης, αντικειμενικά αποδεκτής και ορθολογικής πολιτικής για το μεταναστευτικό ζήτημα που έχει να κάνει με την Ελλάδα και την ελληνική πραγματικότητα είναι η πολύτιμη συνδρομή της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις προσπάθειες της χώρας, όχι μόνο για την κατανόηση του φαινομένου της μετανάστευσης, αλλά για την αντιμετώπιση, σε κατασταλτικό, κυρίως, επίπεδο της λαθρομετανάστευσης, αφού η Ελλάδα, όπως προαναφέρθηκε αποτελεί το ευρωπαϊκό σύνορο με τις τρίτες χώρες.
Η Ελλάδα αποτελεί τον πρώτο σταθμό ή τον κόμβο διέλευσης των μεταναστών από την Ανατολή προς τη Δύση και το διαμετακομιστικό κέντρο της διοχέτευσης, από κερδοσκοπικά κυκλώματα σύγχρονων δουλεμπόρων, παράνομων μεταναστών προς τα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Συνεπώς ο ρόλος της χώρας για την συγκρότηση ενιαίας και συγκροτημένης ευρωπαϊκής πολιτικής είναι καθοριστικός. Η σχέση της Ελλάδας με την Ευρωπαϊκή Ένωση για την αντιμετώπιση του φαινομένου της μεταναστευτικής διαδικασίας είναι μοιραία αμφίδρομη και καθοριστική για την αντιμετώπιση του κορυφαίου ζητήματος της μετανάστευσης από τα κράτη-μέλη.
Οι άξονες γύρω από τους οποίους κινείται η αντίληψη των πολιτικών ηγεσιών και των αρμόδιων φορέων στην Ελλάδα για την υλοποίηση ενός σύγχρονου πλαισίου πολιτικής για τη μετανάστευση είναι δύο: η καταστολή και οι κατασταλτικές δυνατότητες της χώρας ώστε να συγκρατήσει τις πιέσεις που δέχεται από τα μεταναστευτικά κύματα και η υλοποίηση ενός σχεδίου ανθρωποκεντρικής πολιτικής με στόχο την όσο το δυνατόν ομαλότερη ένταξη των οικονομικών μεταναστών σε όλες τις διαδικασίες του κράτους με παράλληλη απορρόφηση όλων των κραδασμών που μπορεί να προκαλέσουν οι αντιδράσεις στο εσωτερικό των κρατών.
Eλληνική μεταναστευτική πολιτική
Στα τριάντα χρόνια που μεσολάβησαν από το 1960 μέχρι το 1990 η Ελλάδα μετατράπηκε από χώρα που έστελνε μετανάστες στο εξωτερικό σε χώρα που υποδέχεται οικονομικούς μετανάστες. Η εξέταση της ελληνικής πραγματικότητας προϋποθέτει γνώση επί των δεδομένων της ευρωπαϊκής μεταναστευτικής ιστορίας. Ο επιμέρους διαχωρισμός της Ευρωπαϊκής Μεταναστευτικής Ιστορίας χωρίζεται σε τέσσερις βασικές περιόδους:
Από το 1945 ως το 1955, την περίοδο δηλαδή της ανοικοδόμησης των κρατών του ευρωπαϊκού χώρου μετά από τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, όταν διαπιστώνονται μεγάλες μετακινήσεις πληθυσμών στο συγκεκριμένο γεωγραφικό πλαίσιο.
Από το 1965 ως το 1973, οπότε παρατηρείται μαζική μετακίνηση εργατικού δυναμικού από τις χώρες του «φτωχού» ευρωπαϊκού νότου προς την Κεντρική Ευρώπη και των ευρωπαϊκό Βορρά.
Από το 1974 ως το 1988, όταν οι μετακινήσεις πληθυσμών, δηλαδή η μεταναστευτική διαδικασία παρουσιάζει ύφεση, εξαιτίας της μειωμένης ζήτησης εργατικού δυναμικού από προηγμένες χώρες.
Από το 1989 μέχρι σήμερα, όταν μετά από την κατάρρευση των Λαϊκών Δημοκρατιών της Ανατολικής Ευρώπης και την ανατροπή του διεθνούς status quo, σε πολιτικό, οικονομικό και γεωγραφικό επίπεδο διαπιστώνεται η τεράστια μετακίνηση πληθυσμών από την Ανατολική Ευρώπη προς τη Δυτική και από περιοχές της Ασίας και αφρικανικής ηπείρου προς τα κράτη–μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η Ελλάδα μέχρι το 1989 δεν είχε συγκροτήσει μεταναστευτική πολιτική και ακριβώς γι’ αυτόν τον λόγο οι εγχώριοι πυρήνες σκέψης και οι κυβερνήσεις αδυνατούσαν να κατανοήσουν και να αφομοιώσουν γρήγορα την έκταση και τις επιπτώσεις του φαινομένου. Μοιραία και κάτω από το βάρος της μεταναστευτικής πίεσης που ασκήθηκε στη χώρα, τα προβλήματα αφομοίωσης των μεταναστών, δεδομένης της ανυπαρξίας κρατικής πολιτικής, διογκώθηκαν.
Στα επόμενα χρόνια που ακολούθησαν μέχρι σήμερα, η Ελλάδα βίωσε όλες τις αντιφάσεις που διαπιστώθηκαν στις δυτικές κοινωνίες, ενώ αντιμετώπισε πρόσθετα προβλήματα καθώς δέχτηκε όλο σχεδόν τον όγκο των μεταναστών από την Ασία προς την Ευρώπη. Η λειτουργία του ελληνικού κράτους περιορίστηκε σε κάποιες επιμέρους πολιτικές και διαδικασίες προσαρμοστικότητας. Η ελληνική κοινωνία βίωσε τις αλλαγές που συντελέστηκαν σε παγκόσμιο επίπεδο στα τέλη της δεκαετίας του 1980 και στις αρχές της δεκαετίας του 1990 μέσω της ανάπτυξης φοβικών συνδρόμων, τα οποία φρόντισαν να καλλιεργήσουν και να ενισχύσουν στη συνέχεια συγκεκριμένες πολιτικές ομάδες που εντοπίζονται στον χώρο της Άκρας Δεξιάς.
Δεν είναι τυχαίο ότι η μετανάστευση διαδραμάτισε καθοριστικό ρόλο και στο γενικότερο πλαίσιο των πολιτικών εξελίξεων και πολιτικών κατευθύνσεων σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Οι πρόσφατες ευρωεκλογές που πραγματοποιήθηκαν τον Ιούνιο του 2009, αποτελούν σαφέστατο δείγμα και ενδεικτικό παράδειγμα της δεξιάς και υπερσυντηρητικής στροφής που διαπιστώθηκε στον ευρωπαϊκό χώρο, εντός των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η αύξηση του ενδιαφέροντος για όλες τις παραμέτρους του μεταναστευτικού ζητήματος στην Ευρώπη, συνέπεσε με τις συνθήκες της οικονομικής κρίσης ή για άλλους της πραγματικής ή λογιστικής οικονομικής κρίσης που έπληξε τις δυτικές οικονομίες και προκάλεσε χιονοστιβάδα επιπτώσεων σε πλανητικό επίπεδο.
Η Ελλάδα δεν έμεινε έξω από το μπαράζ των πολιτικών επιπτώσεων, αφού ο κοινοβουλευτικός ακροδεξιός πολιτικός πόλος, το κόμμα του Λαϊκού Ορθόδοξου Συναγερμού, παρουσίασε μεγάλη άνοδο των ποσοστών του. Η άνοδος των ακραίων πολιτικών εκφράσεων που αντιμετωπίζουν με τρόπο φοβικό και δημαγωγικό το ζήτημα της μετανάστευσης, είναι αποτέλεσμα των σοβαρών ελλειμμάτων, σε μεγαλύτερο ή μικρότερο βαθμό, που παρουσιάζουν οι ευρωπαϊκές δημοκρατίες στον κρίσιμο τομέα της μεταναστευτικής πολιτικής. Η άνοδος, εξάλλου, της ακροδεξιάς που χρησιμοποιεί τα φοβικά αισθήματα κάποιων κατηγοριών πολιτών απέναντι στον πολυπολιτισμικό χαρακτήρα των νέων κοινωνιών, δεν αποτελεί φαινόμενο το οποίο παρατηρείται μόνο στην Ελλάδα.
Βασικά ερωτήματα, τα οποία απασχολούν τις συζητήσεις για το μεταναστευτικό ζήτημα, όχι μόνο στην Ελλάδα, αλλά και στα υπόλοιπα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, έχουν να κάνουν με το αν χρειάζονται και πόσοι μετανάστες προκειμένου να ενταχθούν στους κόλπους των δυτικών κοινωνιών.
Εκτός από την ενίσχυση των κατασταλτικών δυνατοτήτων του κράτους πρέπει να μελετάται με προσοχή και σε επιστημονικά πλαίσια η δυνατότητα αποδοχής των μεταναστών. Στην Ελλάδα το διαδικαστικό πλαίσιο νομιμοποίησης μεταναστών έχει μία ιστορία περίπου 20 χρόνων, από τις αρχές, δηλαδή, της δεκαετίας του 1990 μέχρι σήμερα. Στις αρχές της δεκαετίας του 1990, η τότε ελληνική κυβέρνηση είχε προχωρήσει στην χορήγηση κάποιων εποχιακών αδειών εργασίας σε Αλβανούς, οι οποίοι εισέρχονταν με μαζικό τρόπο εντός της ελληνικής επικράτειας. Κάποια ψήγματα, προσπαθειών βέβαια, για την υλοποίηση ενός μοντέλου μεταναστευτικής πολιτικής θα αναζητήσει κανείς σε εκείνη τη χρονική περίοδο και ιστορική συγκυρία, όταν η Ελλάδα είχε ζητήσει από χώρες όπως η Αλβανία και η Τουρκία τη συνδρομή και τη βοήθειά τους για την αντιμετώπιση της λαθραίας μετανάστευσης. Η διαδικασία της νομιμοποίησης των μεταναστών εξελίχθηκε το 1996, όταν η τότε ελληνική κυβέρνηση είχε ανακοινώσει ότι πρέπει να περιλαμβάνει δύο στάδια: τη χορήγηση της λευκής και τη χορήγηση της πράσινης κάρτας. Στην πραγματικότητα, ωστόσο, μεταναστευτική πολιτική, στα χρόνια που μεσολάβησαν από τις μεγάλες μετακινήσεις πληθυσμών οι οποίες πραγματοποιήθηκαν από το 1989 μέχρι σήμερα, δεν συγκροτήθηκε ποτέ επί της ουσίας. Αποτέλεσμα του δυσλειτουργικού πλαισίου υπήρξε η αδυναμία χορήγησης όσων πράσινων καρτών θα έπρεπε, ενώ στο μεταξύ, ακόμη μέχρι σήμερα ένα από τα μεγάλα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι αλλοδαποί μετανάστες είναι το ελλιπέστατο πλαίσιο ενημέρωσης για θέματα τα οποία τους αφορούν.
Προσπάθειες για τη συγκρότηση μεταναστευτικής πολιτικής
Οι κυβερνήσεις τα τελευταία χρόνια έχουν προσπαθήσει να υλοποιήσουν κάποιες επιμέρους πολιτικές. Στο επίκεντρο μέχρι σήμερα, βρέθηκε το ζήτημα της λαθραίας και παράνομης εισόδου στη χώρα μεταναστών, είτε από την ξηρά είτε από τη θάλασσα. Το 2005 ο τότε υπουργός Δημόσιας Τάξης κ. Γιώργος Βουλγαράκης είχε υπογράψει ως πολιτικός εκπρόσωπος της ελληνικής κυβέρνηση συμφωνία με την Τουρκία, το Ιράν και το Πακιστάν, δηλαδή με τα κράτη που βρίσκονται επάνω στις οδούς της μεταναστευτικής ροής συμφωνία για την αντιμετώπιση της λαθρομετανάστευσης. Ο άξονας γύρω από τον οποίο κινείται τα τελευταία χρόνια η πολιτική των ελληνικών κυβερνήσεων αναφέρεται στο ζήτημα της λαθραίας μετανάστευσης ως ζητήματος για την εθνική ασφάλεια.
Εξάλλου συνάρτηση της λαθραίας εισόδου μεταναστών στην ελληνική επικράτεια αποτελεί η δραστηριότητα παράνομων κυκλωμάτων τα οποία κερδοσκοπούν σε βάρος εξαθλιωμένων μεταναστών και εντάσσουν τον ρόλο τους στην διεθνοποιημένη διάσταση της δραστηριότητας του οργανωμένου εγκλήματος. Η παράνομη διακίνηση ανθρώπων από κυκλώματα, τα οποία διασυνδέονται απευθείας με το οργανωμένο έγκλημα.
Τα κυκλώματα κερδοσκοπίας δραστηριοποιούνται συνήθως στο εμπόριο όπλων, ναρκωτικών και στο λαθρεμπόριο. Διεθνείς αναλύσεις όλα τα προηγούμενα χρόνια, αλλά και σήμερα συνδέουν, επίσης, τη λαθραία είσοδο στη χώρα και την παράνομη διακίνηση ανθρώπων με τον υπερπληθυσμό, που αντιμετωπίζεται ως μια από τις κυριότερες αιτίες για καταστροφικές πυρκαγιές, οι οποίες ξεσπούν. Το ζήτημα της θωράκισης της ελληνικής επικράτειας τόσο από τη γενικότερη δραστηριότητα των κυκλωμάτων που εντάσσουν τον ρόλο τους στο οργανωμένο έγκλημα, όσο και από τη μαζική έλευση παράνομων μεταναστών απασχολεί και τη συγκεκριμένη κυβέρνηση και εμπίπτει στην αρμοδιότητα του εκσυγχρονισμένου υπουργείου Προστασίας του Πολίτη.
Η αντίληψη της πολιτικής ηγεσίας του υπουργείου, υπό τον υπουργό Προστασίας κ. Μιχάλη Χρυσοχοΐδη εμπίπτει στην αντίληψη περί συνδρομής της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις προσπάθειες της ελληνικής κυβέρνηση. Η συνδρομή της Ευρωπαϊκής Ένωσης κρίνεται αναγκαία εκ των πραγμάτων δεδομένων των αντικειμενικών συνθηκών και προϋποθέσεων, αφού η Ελλάδα ως χώρα διέλευσης μεταναστών από την ανατολική Ευρώπη, την Ασία και την Αφρική δέχεται τον μεγαλύτερο όγκο μεταναστών από οποιαδήποτε άλλη χώρα. Η διακίνηση μεταναστών γίνεται κυρίως μέσω των εκτεταμένων θαλάσσιων συνόρων της χώρας και μια από τις πρωτοβουλίες που η νέα κυβέρνηση ανέλαβε προκειμένου να εντάξει τον μηχανισμό θωράκισης της χώρας κάτω από ενιαίο σχήμα πολιτικών αποφάσεων, υπήρξε η υπαγωγή του Λιμενικού Σώματος στο υπουργείο Προστασίας του Πολίτη.
Οι βασικοί άξονες για την συγκρότηση σύγχρονης μεταναστευτικής πολιτικής από την κυβέρνηση του κ. Γιώργου Παπανδρέου αφορούν τα εξής σημεία:
Μηδενική ανοχή στην παράνομη μετανάστευση με στόχο την εκμηδένιση του φαινομένου.
Ενίσχυση της φύλαξης των χερσαίων και θαλάσσιων συνόρων.
Σκληρή διεκδικητική γραμμή στους κόλπους της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την εξασφάλιση περισσότερων πόρων και στήριξη της Ε.Ε. για την θωράκιση των κοινών ανατολικών συνόρων.
Πλήρη εφαρμογή των διεθνών και διμερών συμφωνιών και ιδιαίτερα του Πρωτοκόλλου Επανεισδοχής Λαθρομεταναστών, το οποίο υπογράφηκε και εφαρμόστηκε παλαιότερα με την Τουρκία.
Διαμόρφωση μιας κοινής ανθρωπιστικής πολιτικής της Ε.Ε., η οποία να εγγυάται την ισότιμη ανάληψη βαρών των πολιτικών προσφύγων από όλα τα κράτη της Ευρωπαϊκής Ένωσης και όχι μόνο των χωρών εισόδου των προσφύγων.
Αποσαφήνιση των θέσεων της ελληνικής μεταναστευτικής πολιτικής, και ταχύτατη εκτίμηση από την πλευρά των ελληνικών αρχών και υπηρεσιών σχετικά με το ποιοι δικαιούνται πολιτικό άσυλο και ποιοι μη νόμιμοι μετανάστες πρέπει να επαναπροωθηθούν.
Ένταξη των νόμιμων μεταναστών στην ελληνική κοινωνία. Το υπουργείο Εσωτερικών έχει ήδη αναλάβει σημαντικότατες πρωτοβουλίες για την απόδοση ιθαγένειας σε 250.000 μετανάστες δεύτερης γενιάς και το δικαίωμα οικονομικών μεταναστών να ασκούν εκλογικό δικαίωμα στις αυτοδιοικητικές εκλογές και να έχουν το δικαίωμα του εκλέγεσθαι ως δημοτικοί σύμβουλοι, σύμβουλοι δημοτικών διαμερισμάτων και τοπικοί σύμβουλοι. Οι πολιτικές που θα αποτελέσουν τα βασικά πεδία δραστηριοποίησης της κυβέρνησης για την συγκρότηση σοβαρής μεταναστευτικής πολιτικής προϋποθέτουν τομές στη δημόσια διοίκηση, στην παιδεία και πρέπει να στοχεύουν, συν τοις άλλοι, στην καταπολέμηση της μαύρης εργασίας.
Διαμόρφωση και εφαρμογή σχεδιασμένης πολιτικής για τη προσέλκυση εργατικού δυναμικού στους τομείς για τους οποίους κρίνεται ότι υπάρχουν ανάγκες, εποχιακές ή μόνιμες.
Συγκρότηση και ανάπτυξη της μεταναστευτικής πολιτικής από ένα υπουργείο με εξειδικευμένες υπηρεσίες.
Ειδικό πρόγραμμα για την ανασυγκρότηση των ελληνικών πόλεων, με το βάρος να πέφτει στις γειτονιές των μεγάλων αστικών πόλεων ή των άλλων, μικρότερων, πόλεων, οι οποίες γκετοποιούνται.
Σοβαρές δημόσιες επενδύσεις και συστηματική πολιτική στέγασης των μεταναστών και εγγυήσεις περί της ομαλής και ειρηνικής συμβίωσης και κοινωνικής συνοχής στην ελληνική κοινωνία.
Σοβαρές προσεγγίσεις περί του ζητήματος της συγκρότησης ελληνικής μεταναστευτικής πολιτικής με αποτελέσματα, αποτελούν επί της ουσίας εισηγήσεις για την προώθηση δισυπόστατου μοντέλου αντιμετώπισης του μεταναστευτικού ζητήματος. Ο σχεδιασμός της εθνικής πολιτικής πρέπει να περιλαμβάνει την εσωτερική και εξωτερική διάσταση.
Στο πλαίσιο της εσωτερικής διάστασης του φαινομένου της μεταναστευτικής διαδικασίας κυριαρχούν οι έννοιες του ασύλου, του επαναπατρισμού και της ενιαίας διαχείρισης των κοινών συνόρων, που επιβάλλεται να αποτελούν βασικά σημεία σύγκλισης ανάμεσα στην εθνική πολιτική και στην πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η εξωτερική διάσταση της μεταναστευτικής πολιτικής αφορά κυρίως τον έλεγχο του εθνικού κράτους, από κοινού με την Ευρωπαϊκή Ένωση, των μεταναστευτικών ροών που διαπιστώνονται, σε συνεργασία πάντοτε με τις κρατικές υποστάσεις και τις κυβερνήσειςχωρών από όπου προέρχονται οι μετανάστες.
Ωστόσο, μέχρι σήμερα, η Ευρωπαϊκή Ένωση, βάσει των σχετικών οδηγιών που έχει μοιράσει στα κράτη-μέλη για την αντιμετώπιση κυρίως του φαινομένου της λαθραίας μετανάστευσης τείνει να μετατρέψει τον ευρωπαϊκό χώρο σε χώρο-φρούριο.
Τα επιπρόσθετα κατασταλτικά μέτρα και η παράλληλη αδυναμία περί της διαμόρφωσης ικανής πολιτικής για την ομαλή ενσωμάτων μεταναστών στις ευρωπαϊκές κοινωνίες, ενισχύουν την εντύπωση ότι η πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι μονοδιάστατη. Βέβαια, αυτή είναι η μία όψη του νομίσματος, δεδομένου ότι πάντοτε και από σοβαρούς κύκλους παραγωγής σκέψης εκφράζονται έντονες επιφυλάξεις περί της ανεξέλεγκτης εισροής μεταναστών, οι οποίες, σύμφωνα με κάποιες απόψεις και αναλύσεις μπορεί να έχουν, ως δείγμα υπερβολικής ανοχής, καταστροφικά αποτελέσματα για τις οικονομίες των εθνικών κρατών και τη συνοχή των κοινωνιών τους. Η κυρίαρχη πολιτική αντίληψη στην Ευρωπαϊκή Ένωση αναφέρεται στην ενδεδειγμένη λύση της «ελεγχόμενης μετανάστευσης». Οι πολιτικές, όμως, αποφάσεις που έχουν ληφθεί μέχρι σήμερα δεν δείχνουν να ταυτίζονται με τις προθέσεις. Το ερώτημα που κυριαρχεί εδώ και χρόνια είναι: «Πρέπει να υπάρξει συντονισμένη Ευρωπαϊκή Πολιτική για την μετανάστευση»;
Μέχρι σήμερα η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει παρατηρήσει πρόοδο στον τομέα της κοινής μεταναστευτικής πολιτικής στα εξής σημεία:
Στα επιτεύγματα που έχουν παρατηρηθεί στο πλαίσιο του Σέγκεν.
Στα αποτελέσματα της δραστηριότητας του Ευρωπαϊκού Οργανισμού για τη διαχείριση της επιχειρησιακής συνεργασίας στα εξωτερικά σύνορα των κρατών–μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Frontex).
Στην εξωτερική διάσταση της μεταναστευτικής πολιτικής.
Στην ανάπτυξη των χρηματοδοτικών ταμείων, όπως εκείνου που προορίζεται για τα εξωτερικά σύνορα και εκείνου που αναφέρεται στην ένταξη.
Τον Δεκέμβριο του 2009 ο Έλληνας υπουργός Προστασίας του Πολίτη κ. Μιχάλης Χρυσοχοΐδης δήλωσε ότι «το 75% των λαθρομεταναστών που καταλήγουν στην Ευρωπαϊκή Ένωση περνούν από την Ελλάδα», θέλοντας έτσι να υπογραμμίσει την ανάγκη της συνδρομής της Ευρωπαϊκής Ένωσης για έλεγχο της μεταναστευτικής ροής. Αρκεί μόνο να αναφερθεί ότι το 2008 στα εξωτερικά σύνορα της Ευρωπαϊκής Ένωσης συνελήφθησαν 175.000 λαθρομετανάστες, από τους οποίους 82.000 στα ελληνικά σύνορα.
Τη συγκεκριμένη, μάλιστα, δήλωση πραγματοποίησε ο κ. Χρυσοχοϊδης κατά τη διάρκεια της κοινής του παρουσίας με τον εκτελεστικό διευθυντή της Frontex Ίλκα Λάιτινεν, ενώ ο υπουργός Προστασίας του Πολίτη δήλωσε ότι προτίθεται να σφραγίσει τα σύνορα με την Τουρκία (για την οποία έχει διαπιστωθεί ότι βάζει εμπόδια στο έργο της Frontex, ενώ η Τουρκία ουκ ολίγες φορές έχει διαμαρτυρηθεί με το αιτιολογικό ότι τα αεροσκάφη της Frontex παραβιάζουν τον τουρκικό εθνικό εναέριο χώρο), μέσω της οποίας διοχετεύεται τεράστιος αριθμός μεταναστών από την Ασία προς την Ελλάδα και στη συνέχεια στα υπόλοιπα κράτη–μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Σε επίπεδο ελέγχου της μεταναστευτικής ροής και ουσιαστικής αντιμετώπισης της λαθρομετανάστευσης είναι σαφές ότι δεν πρόκειται να υπάρξουν αποτελέσματα, αν δεν υπάρξει ουσιαστική και σε βάθος συνεργασία της Τουρκίας και της Ελλάδας με την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Mεταναστευτική πολιτική και αντιδράσεις
Η πολιτική ηγεσία του υπουργείο Εσωτερικών προχωρά σήμερα στην απόδοση ιθαγένειας 250.000 μεταναστών, οι οποίο κατοικούν στην Ελλάδα.
Πριν από το σχετικό νομοσχέδιο ο υπουργός Προστασίας του Πολίτη αποφάσισε να διευκολύνει τους αλλοδαπούς που διαμένουν στην χώρα και έχουν στην κατοχή τους τις σχετικές βεβαιώσεις που απαιτούνται, ότι πρέπει να επιτρέπεται η επίσκεψη στη χώρα προέλευσης για περισσότερες από μία φορές.
Με βάση το νομοσχέδιο που προωθεί η κυβέρνηση χιλιάδες αλλοδαποί θα έχουν πλέον δικαίωμα ψήφου και δικαιώματα εκλογής σε θέσεις δημοτικών συμβούλων, τοπικών συμβούλων και συμβούλων δημοτικών διαμερισμάτων.
Τα παιδιά των μεταναστών με μια απλή δήλωση των γονέων στο Δημοτολόγιο θα αποκτούν ιθαγένεια, ενώ ένας εκ των δύο γονέων θα αποκτά άδεια παραμονής στη χώρα για πέντε χρόνια. Τα παιδιά των μεταναστών που βρίσκονται ήδη στη χώρα μας θα έχουν το δικαίωμα και τη δυνατότητα απόκτησης ιθαγένειας, με την παρακολούθηση των τριών πρώτων τάξεων της υποχρεωτικής εκπαίδευσης ή έξι διαφορετικών τάξεων. Παράλληλα ορίζονται οι εφαρμόσιμες διαδικασίες πολιτογράφησης μέσα σε μόλις δύο χρόνια, ενώ προωθούνται ειδικές ρυθμίσεις για την πολιτογράφηση ομογενών από την Αλβανία.
Η αξιωματική αντιπολίτευση, η Νέα Δημοκρατία και ο πρόεδρός της κ. Αντώνης Σαμαράς, δηλώνουν κατηγορηματικά αντίθετοι στο νομοσχέδιο που προωθεί η κυβέρνηση. Συγκεκριμένα ο κ. Σαμαράς δήλωσε μεταξύ άλλων ότι η Ν.Δ. θα καταψηφίσει το νομοσχέδιο, αλλά ότι θα υπερψηφίσει το δικαίωμα ψήφου των ομογενών, ότι η Νέα Δημοκρατία δεσμεύεται για την κατάργηση του νομοσχεδίου όταν αναλάβει τη διακυβέρνηση της χώρας, όπως επίσης ότι δεσμεύεται για την ενίσχυση του εθνικού χαρακτήρα της Παιδείας σύμφωνα με το άρθρο 16, παράγραφος 2 του Συντάγματος, για τη σηματοδότηση της ενσωμάτωσης όλων στην «ημετέρα παιδεία».
