Η χώρα βρίσκεται σε κατάσταση επικίνδυνης περιδίνησης, ωστόσο αυτό που τρομάζει και τους πλέον ψύχραιμους είναι ότι οι χειρισμοί του κυβερνήτη αντί να σταθεροποιήσουν το σκάφος προκαλούν ακόμα πιο βίαιη περιστροφή. Έτσι ολοένα και περισσότεροι αμφιβάλλουν για την ικανότητα της κυβέρνησης να μετουσιώσει σε πράξεις τις φιλόδοξες διακηρύξεις για την ανόρθωση της χώρας. Ακόμα χειρότερα, πολλοί εκφράζουν την έντονη ανησυχία τους για το αν οι κυβερνώντες έχουν πράγματι κατανοήσει τη φύση των προβλημάτων και την ανάγκη άμεσης δράσης.
Τι ακριβώς συμβαίνει; Είναι η κατάσταση στην οικονομία μη αντιστρέψιμη;
Επιτελικά στελέχη τραπεζών υποστηρίζουν ότι η κατάσταση στην οικονομία είναι πράγματι οριακή: η αξιοπιστία της οικονομίας μας είναι σε πολύ χαμηλό επίπεδο και η κατάσταση αυτή δεν μπορεί να συνεχιστεί. Ή θα ανακτήσουμε –μέσα από σκληρά μέτρα και την πειθαρχημένη εφαρμογή ενός προγράμματος αναδιάρθρωσης- την εμπιστοσύνη και σταδιακά θα υιοθετήσουμε ένα νέο αναπτυξιακό πρότυπο ή τους επόμενους μήνες η κυβέρνηση δεν θα μπορέσει να αντλήσει τα απαραίτητα κεφάλαια για την εξυπηρέτηση των υποχρεώσεών της και εν πολλοίς θα χρεοκοπήσουμε με πολλαπλασιαστικές επιπτώσεις. Η αδυναμία άντλησης κεφαλαίων από το Δημόσιο θα δημιουργήσει τεράστια προβλήματα στο τραπεζικό σύστημα το οποίο θα βρεθεί αντιμέτωπο με ένα ζήτημα ζωής ή θανάτου για τις τράπεζες: τον κίνδυνο ρευστότητας.
Θεωρητικά η κυβέρνηση, μετέχοντας στην Ε.Ε., με σχετικά ισχυρό τραπεζικό σύστημα, έχει πολλά μέσα και επιλογές για την αντιμετώπιση της κρίσης. Αρκεί να δράσει συντεταγμένα και με σχέδιο. Όμως η κυβέρνηση, το επίπεδο της δημόσιας διοίκησης και εν γένει το πολιτικό σύστημα μπορεί να διαχειριστεί μια κρίση; Υπάρχουν οι δεξιότητες, οι εμπειρίες, η γνώση, η αποτελεσματικότητα και οι κατάλληλοι μηχανισμοί;
Οι ενδείξεις είναι ιδιαίτερα ανησυχητικές. Σε μια εξαιρετικά κρίσιμη περίοδο η χώρα καθημερινά αυτοπυροβολείται σπρώχνοντας στην άβυσσο την αξιοπιστία της.
Από τη μια κυβερνητικές διαρροές όπως φορολόγηση καταθέσεων ή αξιοποίησή τους ως στοιχείο πόθεν έσχες οδήγησαν σε εκροή καταθέσεων που σύμφωνα με στελέχη τραπεζών μπορεί να φτάνουν τα 15 δισ. ευρώ. Φορολογικές ρυθμίσεις η οποίες ακυρώνονται ως λάθος, φορολογικοί αιφνιδιασμοί (γονικές παροχές), αβεβαιότητα για το τι θα συμβεί. Κυβέρνηση εναντίον του διοικητή της Τραπέζης της Ελλάδος κ. Προβόπουλου, Κατσέλη εναντίον Παπακωνσταντίνου, Κατσέλη εναντίον τραπεζών, το ΠΑΣΟΚ εναντίον κυβερνητικών πρωτοβουλιών. Το τέλειο σχέδιο για την απορρύθμιση των πάντων.
Την ημέρα που η ελληνική κυβέρνηση εκδίδει ομόλογα ο υπουργός Απασχόλησης κ. Λοβέρδος δηλώνει ότι δεν υπάρχει... σάλιο και ότι σύντομα το κράτος δεν θα έχει χρήματα για να πληρώσει επιδόματα. Την ημέρα κατάθεσης του προγράμματος σταθερότητας και ανάπτυξης, που αναμενόταν ως το πρώτο βήμα μιας μεγάλης προσπάθειας για την σταδιακή ανάκτηση της αξιοπιστίας και τη σωτηρία της χώρας, ο ίδιος υπουργός δηλώνει ότι η ανεργία θα προσεγγίσει το 20% το 2010, εκτίμηση που διαψεύδει εν πολλοίς τις παραδοχές του προγράμματος σταθερότητας.
Η Νέα Δημοκρατία αναθεώρησε τα οικονομικά στοιχεία του ΠΑΣΟΚ και εν συνεχεία δεν έκανε τίποτα. Το ΠΑΣΟΚ αναθεώρησε τα στοιχεία της Νέας Δημοκρατίας κάνοντας επίδειξη ειλικρίνειας στο πτώμα της Ελληνικής Δημοκρατίας.
Τα τελευταία χρόνια όχι μόνο η μια κυβέρνηση αναθεωρεί τα στοιχεία της προηγούμενης, αδυνατώντας να αντιληφθούν μια στοιχειώδη έννοια συνέχειας του κράτους, αλλά όπως συνέβη επί Νέας Δημοκρατίας ο ένας υπουργός, αναθεώρησε σε μια νύχτα τα στοιχεία του προηγούμενου! Οι συμπεριφορές αυτές, πέραν της γελοιοποίησης της δημόσιας διοίκησης, εκθέτουν σοβαρά και τα κοινοτικά όργανα (που τόσα χρόνια έκαναν δεκτά τα στοιχεία της Ελλάδας) πολλαπλασιάζοντας τη δυσαρέσκεια, εκμηδενίζοντας κάθε διάθεση ανοχής και τροφοδοτώντας τον άνευ προηγουμένου διασυρμό της χώρας παγκοσμίως.
Επιπλέον το πολιτικό σύστημα έχει συστηματικά διαφθείρει την κοινωνία. Μοιράζοντας προνόμια σε κοινωνικές ομάδες για ψηφοθηρικούς λόγους, στελεχώνοντας τη δημόσια διοίκηση με κομματικούς όρους, χαϊδεύοντας τα αφτιά του κόσμου εστιάζοντας μόνο στα δικαιώματα και όχι στις υποχρεώσεις, επιβραβεύοντας τις πλάγιες λύσεις, τους φοροφυγάδες, τους μπαταχτσήδες, τους ασυνεπείς, τους «αυθαιρετέχους» εν τέλει τους παραβάτες. Τώρα πως μπορεί να ζητήσει θυσίες από όλους αυτούς που τόσα χρόνια έχουν μάθει μόνο να παίρνουν;
Χαιρέκακα οι εταίροι μας φαίνεται να υιοθετούν το μότο, «όλοι οι Έλληνες είναι ψεύτες»: αν είναι ψεύτικα τα στοιχεία του Γενικού Λογιστηρίου και της ΕΣΥΕ, γιατί να μην είναι αλλοιωμένα και τα στοιχεία της ΤτΕ και των τραπεζών κ.ο.κ.; Από την κατρακύλα δεν ξεφεύγει κανένας.
Με όλα αυτά οι αισιόδοξοι, αυτοί που πιστεύουν ότι την ύστατη στιγμή θα υπάρξει αντίδραση και θα αντιμετωπίσουμε τις προκλήσεις, λιγοστεύουν και αποτελούν μια μικρή μειοψηφία. Οι περισσότεροι βλέπουν τη χώρα να εισέρχεται στην τέλεια καταιγίδα, με ένα πολιτικό σύστημα εκτός τόπου και χρόνου που πιστεύει ότι η Ελλάδα ποτέ δεν πεθαίνει και ότι το ίδιο είναι ακλόνητο, και παθητικά προετοιμάζονται για τα χειρότερα: την κατάρρευση.
Η στοχοποίηση των τραπεζών
Ποιο είναι το πρόβλημα της ελληνικής οικονομίας σήμερα; Με μια λέξη, το κράτος. Ένα σύστημα που δεν παράγει, καταναλώνει ολοένα και περισσότερα και δανείζεται με τις πλάτες των Ευρωπαίων. Δικαιοσύνη; Υγεία; Παιδεία; Ασφάλεια; Κοινωνική Πρόνοια; Υποδομές; Το επίπεδο παρεχόμενων υπηρεσιών είναι αστείο συγκρινόμενο με αυτό οποιασδήποτε ευρωπαϊκής χώρας.
Με τη δημόσια διοίκηση να έχει μετατραπεί σε μια μαύρη τρύπα καταναλώνοντας ολοένα και περισσότερα και αδυνατώντας να παράγει στοιχειώδες έργο και υπηρεσίες για την κοινωνία, οι τράπεζες και τα... golden boys αποτελούν εύκολο στόχο για τη μετάθεση των προβλημάτων και της ανικανότητας σε τρίτους.
Φταίνε οι τράπεζες για τα δημοσιονομικά προβλήματα τις χώρας; Για την κατάρρευση της αξιοπιστίας της χώρας; Ασφαλώς όχι. Οι τράπεζες βέβαια δεν είναι ούτε άγιες ούτε δίχως ευθύνες: τα τελευταία χρόνια επιδόθηκαν όχι μόνο σε υπερβολές αλλά σε καταχρηστικές, ακόμα και παράνομες συμπεριφορές. Άλλα αυτό είναι ένα άλλο θέμα, που δεν συνδέεται καθόλου με την κρίση και τον υπερδανεισμό του Δημοσίου.
Τους πρώτους μήνες της νέας κυβέρνησης το οικονομικό επιτελείο έχει ξοδέψει πολύ χρόνο και ενέργεια στο να ρυθμίσει τον τρόπο λειτουργίας του τραπεζικού συστήματος, θεωρώντας ότι δεν διοχετεύει ρευστότητα την αγορά. Παράλληλα ελάχιστα έχουν γίνει για το συμμάζεμα του δημόσιου τομέα και την περιστολή των δαπανών, που αποτελεί τον πυρήνα του προβλήματος της χώρας. Οι όποιες κινήσεις μείωσης των δαπανών του Δημοσίου, που περιλαμβάνονται στο νέο Πρόγραμμα Σταθερότητας και Ανάπτυξης, δεν είναι αποτέλεσμα στοχευμένης οικονομικής πολιτικής αλλά των ασφυκτικών πιέσεων των εταίρων μας. Ακόμα και αυτές οι περικοπές είναι μικρές και δεν απαντούν τα δημοσιονομικά προβλήματα. Για την αντιμετώπιση της κρίσης ο πρωθυπουργός με έμφαση ανακοίνωσε τη φορολόγηση των μπόνους των τραπεζών σε ποσοστό 90% όταν ουδείς γνωρίζει το ακριβές ύψος των επιδομάτων και των άλλων προνομίων που απολαμβάνουν οι υπάλληλοί τους.
Δηλωτικό της επικρατούσας νοοτροπίας αποτέλεσε η διακομματική, από ΠΑΣΟΚ και Ν.Δ., ψήφιση του νομοσχεδίου για τη ρύθμιση των υποχρεώσεων επιχειρήσεων και επαγγελματιών, το οποίο στοχεύει στην τόνωση της ρευστότητας της αγοράς.
Τα κόμματα εξουσίας δεν αγνόησαν μόνο την Τράπεζα της Ελλάδος η οποία προειδοποίησε ότι το νομοσχέδιο θα οδηγήσει σε αύξηση των επιτοκίων, μείωση της ρευστότητας με επιπτώσεις ακόμα και στη χρηματοπιστωτική σταθερότητα άλλα ακόμη και τις πιο σοβαρές και επικριτικές επισημάνσεις της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ). Σημειώνεται ότι δεν υπάρχει προηγούμενο χώρας-μέλους που να αγνοεί σύσταση της ΕΚΤ η οποία να θέτει ιδιαίτερα ζητήματα όπως τον κίνδυνο πολλοί δανειολήπτες να μην εκπληρώσουν τις υποχρεώσεις τους, να μειωθεί η ρευστότητα στην αγορά και να προκαλέσει συστηματικές επιπτώσεις (δηλαδή κίνδυνο κατάρρευσης τραπεζών) εντός της ελληνικής επικράτειας και, πιθανόν, διασυνοριακά! Η κυβέρνηση θεώρησε σκόπιμο στην κρίσιμη αυτή συγκυρία να αγνοήσει την ΕΚΤ, ίσως γιατί απλούστατα πιστεύει ότι για την κρίση φταίνε οι τράπεζες. Γενικώς. Φαίνεται ότι οι διοικούντες τη χώρα αδυνατούν να διακρίνουν τη φύση και τα αίτια της κρίσης που δημιουργήθηκε στις ΗΠΑ και επεκτάθηκε γρήγορα σε όλον τον κόσμο, και την οποία προκάλεσαν και έχουν μεγάλες ευθύνες οι εκεί τράπεζες, και τη φύση της ελληνικής κρίσης.
Χαρακτηριστικό του παραλογισμού που επικρατεί είναι ότι ενώ η κυβέρνηση (με νόμο που ψήφισε η Ν.Δ. και επέκτεινε το ΠΑΣΟΚ) απαγορεύει στις τράπεζες να πραγματοποιούν κατασχέσεις σε κακοπληρωτές, την ίδια ώρα θεσπίζει τη δυνατότητα του Δημοσίου να προχωρά στην κατάσχεση περιουσιακών στοιχείων φοροφυγάδων. Ίσως η στοχοποίηση των τραπεζών να αποτελεί τη διέξοδο του πολιτικού συστήματος από το αδιέξοδο στο οποίο έχει οδηγήσει τη χώρα: αντί τα κόμματα να παραδεχθούν τις ευθύνες και την καταφανή ανεπάρκεια που οδήγησαν τη χώρα στη σημερινή απαξίωση μεταθέτουν τις ευθύνες σε τρίτους: στις «κακές» τράπεζες, στο «κακό» ευρώ και εν τέλει στους ξένους εταίρους που μισούν και ζηλεύουν τη χώρα. Το μόνο βέβαιο είναι ότι η αποδυνάμωση του τραπεζικού συστήματος στην κρίσιμη και οριακή κατάσταση που βρισκόμαστε όχι μόνο θα επιταχύνει την κατάρρευση της χώρας αλλά θα την καταστήσει αναπόδραστη.






