Σε αντιστάθμισμα της συνέχισης των διαπραγματεύσεων η Τεχεράνη επέτρεψε στους επιθεωρητές της Διεθνούς Επιτροπής Ατομικής Ενέργειας (ΙΑΕΑ) να πραγματοποιήσουν έλεγχο στο αποκαλυφθέν ατομικό εργαστήριο της πόλης Κομ, το οποίο κρατούσε κρυφό ως σήμερα. Η επιθεώρηση συμφωνήθηκε να γίνει στις 25 Οκτωβρίου, όπως ανακοίνωσε ο αποχωρών πρόεδρος της ΙΑΕΑ Μοχάμεντ Ελ Μπαραντέι κατά τη διάρκεια της επίσκεψής του στην Τεχεράνη. Στη Γενεύη, φαινομενικά, οι μεγάλες δυνάμεις (ΗΠΑ, Βρετανία, Γαλλία, Ρωσία, Κίνα, Γερμανία, Ε.Ε.) υποχώρησαν από τη σκληρή τους θέση για πάγωμα του εμπλουτισμού ουρανίου από το Ιράν και έδωσαν τη δυνατότητα στην Τεχεράνη να συνεχίσει να εμπλουτίζει πυρηνικό υλικό, αλλά αυτό να γίνεται σε τρίτη χώρα. Σύμφωνα με τις πληροφορίες που υπάρχουν σχετικά με τη συμφωνία αυτή, ο εμπλουτισμός στο αρχικό του στάδιο θα γίνεται στη Ρωσία (η οποία προσφέρθηκε να το πράξει) και εν συνεχεία το σχάσιμο υλικό θα υφίσταται νέα επεξεργασία στη Γαλλία ώστε να μην μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την κατασκευή ατομικών όπλων.
   Μια μερίδα των εκτιμήσεων για τις συνομιλίες της Γενεύης, μεταξύ των έξι και του Ιράν, κάνει λόγο για νίκη της Τεχεράνης αφού εξασφάλισε και τον εμπλουτισμό του ουρανίου και επιπλέον χρόνο διαπραγματεύσεων, καθώς στις 25 Οκτωβρίου θα συναθροιστούν στη Γενεύη επιτροπές εμπειρογνωμόνων για την εξειδίκευση της ενδεχόμενης συμφωνίας.
   Μια άλλη μερίδα των εκτιμήσεων διατηρεί πάντως σοβαρότατες επιφυλάξεις για τις διαθέσεις των Ιρανών και πιστεύει ότι η Τεχεράνη θέλει για άλλη μια φορά να κερδίσει χρόνο, ώστε να προωθήσει τα στρατιωτικά πυρηνικά της σχέδια και να φέρει τη Δύση προ τετελεσμένων. Αυτή η μερίδα των εκτιμήσεων αμφιβάλλει αν το Ιράν ενδιαφέρεται για την ποσότητα ουρανίου που θα εμπλουτίζεται εκτός περσικού εδάφους γιατί έχει ήδη επαρκή ποσότητα σε μυστικές εγκαταστάσεις για κατασκευή δύο και πλέον ατομικών βομβών ως το τέλος του έτους. Πάντως η «παραχώρηση» που έκανε το Ιράν σχετικά με πλήρη συνεργασία με τους επιθεωρητές της ΙΑΕΑ αντιμετωπίζεται από όλες τις πλευρές με μεγάλη επιφύλαξη καθώς υπάρχουν βάσιμες αμφιβολίες αν τους δοθούν όλα τα στοιχεία για όλες τις πυρηνικές εγκαταστάσεις. Ταυτόχρονα υπάρχουν επικρίσεις προς την κυβέρνηση του Μπαράκ Ομπάμα για τη στάση που τήρησε σχετικά με τη χρονική παράταση των διαπραγματεύσεων και την ημερομηνία των επιθεωρήσεων της 25ης Οκτωβρίου, καθώς λέγεται πως έτσι δίνεται η δυνατότητα στην Τεχεράνη να «καθαρίσει» από ενοχοποιητικά στοιχεία όλες τις τοποθεσίες που θα επισκεφθούν οι επιθεωρητές της ΙΑΕΑ. Στην ουσία όμως, τονίζουν καλά ενημερωμένες διπλωματικές και στρατιωτικές πηγές της Ε.Ε. και της Μέσης Ανατολής, ούτε οι έξι ούτε το Ιράν επιθυμούν αυτή τη χρονική στιγμή την κρίση και τη θερμή αναμέτρηση καθώς οι προετοιμασίες μια τέτοιας σύγκρουσης βρίσκονται στην κορύφωσή τους σε όλα τα στρατόπεδα.

Ιρανικοί πύραυλοι - κρυφές εγκαταστάσεις
   Τα τελευταία εικοσιτετράωρα πριν από τις συνομιλίες της Γενεύης χαρακτηρίστηκαν από την μεγάλης κλίμακας στρατιωτική άσκηση του Ιράν, κατά τη διάρκεια της οποίας πραγματοποιήθηκαν αλλεπάλληλες εκτοξεύσεις πυραύλων μεγάλου βεληνεκούς, που μπορούν να πλήξουν το Ισραήλ και πολλές άλλες περιοχές της Μέσης Ανατολής, ως και την κεντρική Τουρκία. Αμέσως μετά την επίδειξη δύναμης των Ιρανών ήρθε η αποκάλυψη πως η Τεχεράνη διατηρούσε μυστικό πυρηνικό εργαστήριο στην περιοχή της πόλης Κομ. Τη συμπεριφορά του Ιράν σχετικά με τη μυστική εγκατάσταση καταδίκασε σύσσωμη η διεθνής κοινότητα και οι ΗΠΑ μίλησαν με αυστηρό τόνο για ενδεχόμενη σκλήρυνση των κυρώσεων του ΟΗΕ.
   Την ίδια ώρα όμως στο παρασκήνιο συνεχιζόταν το «παζάρι» μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης με την επίσκεψη του υπουργού Εξωτερικών του Ιράν στις ΗΠΑ (30 Σεπτεμβρίου) και τις επαφές του με Αμερικανούς γερουσιαστές και άλλα στελέχη της αμερικανικής διακυβέρνησης. Όπως δεν έγινε γνωστό το περιεχόμενο των παρασκηνιακών επαφών Ουάσινγκτον -Τεχεράνης, έτσι δεν έγινε και ευρέως γνωστό ένα άλλο γεγονός καίριας σημασίας που επισκιάστηκε από το κρυφό πυρηνικό εργαστήριο στην περιοχή της Κομ.
   Πρόκειται για τις πληροφορίες που προέρχονται από Ιρανούς αντικαθεστωτικούς και αποκαλύπτουν ότι το καθεστώς της Τεχεράνης διατηρεί δύο μυστικές εγκαταστάσεις στις οποίες κατασκευάζονται ειδικοί πυροκροτητές για πυρηνικά όπλα και πραγματοποιούνται προσομοιώσεις εκρήξεων αυτών των υλικών με συμβατικά εκρηκτικά. Η μία εγκατάσταση βρίσκεται στο χωριό Σαντζαράν, 30 χιλιόμετρα ανατολικά της Τεχεράνης, και ονομάζεται Μετφάζ, και η άλλη εγκατάσταση είναι ένα ερευνητικό κέντρο στον ανατολικό τομέα της ιρανικής πρωτεύουσας.

Οι δυσκολίες του Ομπάμα
   Το «θολό» αποτέλεσμα των συνομιλιών της Γενεύης, οι πυραυλικές ετοιμασίες του Ιράν, οι αποκαλύψεις για πληθώρα κρυφών πυρηνικών εγκαταστάσεων στην Περσία και η ηχηρότατη σιωπή του Ισραήλ ως σήμερα, δημιουργούν μια πολύ δύσκολη θέση για την Ουάσινγκτον και την πολιτική της διπλωματίας που θέλει να ακολουθήσει η κυβέρνηση Ομπάμα. Είναι αδύνατον, όπως συνηγορούν όλοι οι διεθνείς αναλυτές, για τον κ. Ομπάμα να ικανοποιήσει τους πάντες και να περάσει μια νέα πολιτική στη Μέση Ανατολή.
   Μπορεί να έχει κάποιον χρόνο ακόμη ως το τέλος του έτους σχετικά με το ζήτημα του Ιράν, αλλά πρέπει να δράσει άμεσα, ώστε να προλάβει τους Ισραηλινούς και να αποτρέψει μια σύγκρουση με το Ιράν.
   Γνωρίζει καλά πλέον ο κ. Ομπάμα ότι το Ισραήλ στη θέση που βρίσκεται είναι αδιανόητο να επιτρέψει να απειληθεί από μια χώρα με πυρηνικά όπλα, όπως το Ιράν. Είναι όμως ικανός ο Αμερικανός πρόεδρος να πετύχει στο να μην χρησιμοποιήσει το Ισραήλ στρατιωτικά μέσα εναντίον του Ιράν;
   Μπορεί οι Ισραηλινοί να δίνουν ατύπως κάποια χρονικά περιθώρια στην ύστατη διπλωματία, αλλά είναι βέβαιο ότι δεν θα περιμένουν να ανακοινώσει το Ιράν ότι διαθέτει ατομική βόμβα για να δράσουν. Την ασφυκτική στενότητα των χρονικών περιθωρίων για τη διπλωματία (παρά την αγχώδη ανάσα της Γενεύης) και τη συνέχιση της ύπαρξης των πολεμικών σεναρίων πιστοποιούν και μια σειρά γεγονότα και πληροφορίες, όπως στοιχεία για τα αποθέματα καυσίμων που συσσωρεύει το Ιράν, οι εξελίξεις σε καίρια οπλικά συστήματα του Ισραήλ, αλλά και οι προληπτικές στρατιωτικές ετοιμασίες των ΗΠΑ για το ενδεχόμενο κλιμάκωσης της κρίσης και θερμής σύγκρουσης.
   Το Ιράν αύξησε κατά 50% τα αποθέματά του σε βενζίνη, φθάνοντας σε ποσότητες που είναι στο υψηλότερο επίπεδο κατά τα τελευταία 15-20 χρόνια. Η είδηση αυτή ήρθε με δηλώσεις του Φαρίντ Αμερί, διευθυντή της Εθνικής Εταιρείας Διανομής παραγώγων Πετρελαίου του Ιράν και συνοδεύτηκε από άλλη μια δήλωση του ιδίου πως «το Ιράν δεν θα έχει ανάγκη τις εισαγωγές βενζίνης διότι πολύ σύντομα θα είναι ικανό να την κατασκευάσει στις δικές του πετροχημικές εγκαταστάσεις». Η επίσημες αυτές δηλώσεις πιστοποιούν ότι η Τεχεράνη ετοιμάζεται να αντιμετωπίσει πιθανό εμπάργκο στις εισαγωγές καυσίμων ή δημιουργεί τα απαραίτητα αποθέματα για μια πολεμική σύγκρουση. Ταυτόχρονα μια σειρά άλλων πληροφοριών από δυτικές υπηρεσίες ενισχύει αυτή την εκτίμηση.
   Σύμφωνα με αυτές τις πληροφορίες το καθεστώς του Ιράν έχει τοποθετήσει/ενεργοποιήσει εκατοντάδες πράκτορες σε πολλά λιμάνια παγκοσμίως με στόχο να οργανώσουν τη λαθραία εισαγωγή στο Ιράν όλων εκείνων των υλικών που εμπίπτουν στις κυρώσεις του ΟΗΕ. Αυτά τα υλικά είναι από στοιχεία πυρηνικής τεχνολογίας και ηλεκτρονικά ύψιστης εξέλιξης ως προϊόντα πετρελαίου. Το Ντουμπάι και το Ρας Αλ Καϊμάχ είναι δύο τέτοια λιμάνια, στα οποία καταφθάνουν υλικά από τη Μαλαισία, το Χονγκ Κονγκ και τη Βενεζουέλα. Ταυτόχρονα το καθεστώς της Τεχεράνης έχει ασκήσει πιέσεις σε φίλα προσκείμενα καθεστώτα (Συρία) και σε χώρες που εξαρτώνται από το ιρανικό αργό πετρέλαιο (Κίνα, Ινδία, Μαλαισία) για προμήθεια μεγάλων ποσοτήτων βενζίνης. Στο πλαίσιο αυτών των κινήσεων της Τεχεράνης εντάσσεται και η συμφωνία με τη Βενεζουέλα για κατασκευή τεράστιων διυλιστηρίων στη Συρία με ικανότητα παραγωγής 140.000 βαρελιών καυσίμων την ημέρα.
   Σύμφωνα με τις προαναφερόμενες πληροφορίες η Κίνα, που προμηθεύεται το 17% του πετρελαίου που έχει ανάγκη από το Ιράν, έχει ενεργοποιήσει μια σειρά από μικρές και άγνωστες εταιρείες να αγοράσουν βενζίνη στη διεθνή αγορά της Σιγκαπούρης και να την προωθήσουν στο Ιράν. Μία από αυτές τις εταιρείες είναι η Ζουχάι Ζενρόνγκ Κορπορέισον που εδρεύει στη Νότια Κίνα. Υπάρχουν όμως και άλλες εταιρείες σε Ευρώπη και Ασία (Σουίς Βιτόλ, Ίντιαν Ριλάιανς) που σκοπεύουν να προωθήσουν είτε ήδη παρακάμπτουν τις κυρώσεις του ΟΗΕ και προωθούν καύσιμα προς το Ιράν. Σε ό,τι αφορά τα άλλα υλικά που προμηθεύεται λαθραία το Ιράν, έχουν αναφερθεί ποσότητες από μικροτσίπς που είναι γνωστά ως «τσιπς καθοδήγησης» τα οποία ξεκίνησαν από τις ΗΠΑ, τη Δανία και την Ιαπωνία με επίσημο προορισμό τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, αλλά είχαν τελικό προορισμό το Ιράν. Στις ίδιες τις ΗΠΑ πέρυσι η Δικαιοσύνη κινήθηκε εναντίον 20 εταιρειών και προσώπων που διακινούσαν υλικά προς το Ιράν κατά παράβαση των απαγορεύσεων του ΟΗΕ.

Υποβρύχια Ισραήλ - βόμβες ΗΠΑ
   Άλλη μια ένδειξη/απόδειξη ότι όλες οι πλευρές ετοιμάζονται για μια θερμή αναμέτρηση στην περίπτωση που η διπλωματία φτάσει σε πλήρες αδιέξοδο είναι η αναβάθμιση που ολοκλήρωσε το Ισραήλ στον στόλο των υποβρυχίων τύπου DOLFIN. Στα συγκεκριμένα υποβρύχια τροποποιήθηκαν οι τορπιλοσωλήνες για να έχουν τη δυνατότητα εκτόξευσης πυραύλων, τοποθετήθηκαν νέα ηλεκτρονικά συστήματα και αυξήθηκε στις 50 ημέρες η ικανότητα πλεύσης χωρίς ανεφοδιασμό σε καύσιμα. Τα υποβρύχια αυτά μπορούν πλέον να φέρουν πυραύλους CRUISE με ακτίνα δράσης 1.500 χιλιόμετρα που έχουν τη δυνατότητα να «φορούν» πυρηνική κεφαλή 200 χιλιοτόνων. Με τη δυνατότητα αυτή οι Ισραηλινοί μπορούν να πλήξουν όλους τους παράκτιους στόχους στο Ιράν, καθώς και πυρηνικές εγκαταστάσεις και στρατόπεδα της Επαναστατικής Φρουράς.
   Την ίδια χρονική περίοδο κυκλοφόρησε και η πληροφορία ότι με την αποκάλυψη της νέας πυρηνικής εγκατάστασης του Ιράν στην περιοχή της Κομ το αμερικανικό Πεντάγωνο όρισε νέα ημερομηνία, το τέλος Δεκεμβρίου του 2009 (πολύ νωρίτερα από το αρχικό σχέδιο) για την ολοκλήρωση της παραγωγής των πρώτων 10-12 «σούπερ διατρητικών» βομβών GBU-57A/B . Πρόκειται για βόμβες 15 τόνων που μπορούν να καταστρέψουν υπόγειες εχθρικές εγκαταστάσεις σε βάθος ως και 60 μέτρων. Τις βόμβες αυτές μεταφέρουν ειδικά διαμορφωμένα αεροσκάφη Β2 stealth. Αξιοσημείωτο είναι ότι, σε αντίθεση με άλλα στρατιωτικά κονδύλια, το αμερικανικό Κονγκρέσο ενέκρινε σιωπηλά και αμέσως το σχετικό προϋπολογισμό.